Τα πετρέλαια που ανακαλύφθηκαν στο Αιγαίο το 1973 ήταν η αιτία ή η αφορμή των Τουρκικών διεκδικήσεων;

Μιχάλης Λ. Μυριάνθης 19-11-2020 19:56 Τελευταία ενημέρωση: 19-11-2020 20:01
Τα πετρέλαια που ανακαλύφθηκαν στο Αιγαίο το 1973 ήταν η αιτία ή η αφορμή των Τουρκικών διεκδικήσεων;
Η Άγκυρα ακολούθησε την τακτική της ύαινας

Η συνολική στάση της Τουρκίας μετά από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης, τον Αύγουστο του 1923, θα μπορούσε να χωριστεί σε δυο περιόδους :

  1. Στην πριν από το 1973 περίοδο και

  2. Στην μετά το 1973 περίοδο, μέχρι σήμερα, με μία υποπερίοδο μετά το 1996 με την κρίση των Ιμίων και την έναρξη διεκδίκησης εδάφους.

Στην πρώτη περίοδο η Τουρκία ακολουθεί αυτό που θα αποκαλέσω Τακτική της Ύαινας.

Η τακτική αυτή περιγράφεται σαν αθόρυβη, καιροσκοπική, προσεκτική παρακολούθηση από κοντά των ενεργειακών και πολιτικών εξελίξεων, στην Ελλάδα και αλλού, με τήρηση στάσης αναμονής (Wait & See). Όταν η Ελληνική πλευρά πετύχει με τις δικές της προσπάθειες, ενέργειες, κόστος και ρίσκο τους στόχους της, τότε αποκαλύπτονται οι πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας που εκφράζουν απαιτήσεις διαμοιρασμού της λείας. Όπως ακριβώς κάνουν οι ύαινες, που αρπάζουν μερίδιο από τα θηράματα, τα οποία κυνηγούν και εξουδετερώνουν άλλα ζώα, οι θηρευτές.

Με εξαίρεση την πρώτη περίοδο, όταν ακόμη ήταν στην ζωή οι πρωταγωνιστές της Συνθήκης της Λωζάννης Ελευθέριος Βενιζέλος και Mustafa Kemal Atatürk, η Τουρκία σταθερά, συστηματικά, διαχρονικά και υπερκομματικά, την υπονόμευε με ενέργειες και δηλώσεις της.

Η στάση θυμίζει την Τουρκική παροιμία, : «παλιός εχθρός, φίλος δε γίνεται».

Ο αναθεωρητισμός της Συνθήκης της Λωζάννης δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά και το Ιράκ, την Συρία και γενικά πλευρές της συμφωνίας Sykes-Picot του 1916. Κάτω από αυτή την προοπτική, ερμηνεύεται η Τουρκική εισβολή στη Συρία το 2019 με την κωδική ονομασία "Πηγή Ειρήνης". Παλαιότερα, το 1939, με την προσάρτηση της Συριακής επαρχίας της Αλεξανδρέττας (που η Συρία ποτέ δεν αναγνώρισε) παραβιάστηκε ανοιχτά η συνθήκη της Λωζάννης, στην οποία η Τουρκία είχε ρητά παραιτηθεί από κάθε αλλαγή των συνόρων της. Τέλος, η Τουρκία βάση των άρθρων 3 &16 της Συνθήκης της Λωζάννης, καθώς και διμερών συμφωνιών με το Ιράκ, (1926,1946 &1983), επιφυλάσσεται να προχωρήσει σε στρατιωτική επέμβαση, αν απειληθεί η εδαφική της ακεραιότητα, υπονοώντας βεβαίως την ίδρυση Κουρδικού κράτους.

Παρακάτω, παρατίθενται κλασσικές περιπτώσεις εφαρμογής της Τακτικής της Ύαινας ειδικά στην Ελλάδα:

  1. Το 1941 κατά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, Βρετανικές πηγές, αναφέρουν ότι η ουδέτερη Τουρκία, φέρεται να ζήτησε την συγκατάθεση των Γερμανών, για να καταλάβει νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, βολιδοσκοπώντας συγχρόνως την Μεγάλη Βρετανία για την αντίδρασή της.

  2. Tο 1942, στις 11 Νοεμβρίου ψηφίστηκε από την Τουρκική Βουλή o ρατσιστικός νόμος Varlik Vergisi που εισήγαγε ο πρωθυπουργός Mehmet Şükrü SaracoğluΕπρόκειτο για εφάπαξ φορολόγηση κάθε είδους κινητής και ακίνητης περιουσίας μη μουσουλμάνων, που έφθανε ακόμα και στην πραγματική της αξία. Ο νόμος που ουσιαστικά αφορούσε Έλληνες, Αρμένιους και Εβραίους, καταργήθηκε στις 15 Μαρτίου 1944, όταν η έκβαση του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου είχε πλέον κριθεί υπέρ των συμμάχων. Στην κατάργηση συνέβαλαν πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες  που τις ασκούσε το ισχυρό Εβραϊκό lobby της Νέας Υόρκης, με επικριτικά άρθρα για την Τουρκία του Αμερικανού δημοσιολόγου Cyrus Schlumberger στους New York Times από 9 έως 13 Σεπτεμβρίου του 1943. Εν τω μεταξύ, είχε συντελεστεί η οικονομική καταστροφή των μειονοτήτων της Τουρκίας, κυρίως της Ελληνικής.

  3. Το 1947 η Τουρκία, προσπάθησε ανεπιτυχώς να ανατρέψει την συμφωνία συνθήκης ειρήνης με την Ιταλία, που θα παραχωρούσε στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα, σαν ελάχιστη αναγνώριση των θυσιών της στον Έλληνο-Ιταλικό πόλεμο του 1940 και την τριπλή κατοχή που υπέστη. Η Τουρκία, σαν επιτήδειος ουδέτερος, ουδέποτε πολέμησε εναντίον του άξονα.

Την ίδια διαχρονική απαίτηση πρόβαλαν οι Τούρκοι το 1996 με τον τότε απόρρητο κατάλογο EGAYDAAK, στον οποίο αμφισβήτησαν την κυριότητα της Ελλάδος σε 25 νησιά και 127 νησίδες - βραχονησίδες του Αιγαίου, με βάση την θεωρία τους των «γκρίζων ζωνών».

  1. Το 1955 η Τουρκία, εξαπέλυσε pogrom εναντίων των ομογενών της Κωνσταντινούπολης, που de facto εξουδετέρωσε τις πρόνοιες του σχετικού άρθρου της συνθήκης της Λωζάννης, που πρόβλεπε την πληθυσμιακή αναλογία μουσουλμάνων της δυτικής Θράκης με τους ομογενείς Χριστιανούς (Ρωμιούς) της Κωνσταντινουπόλεως.

  2. Το 1955 και το 1964 η Τουρκία, υφάρπαξε με διάφορους τρόπους, ατομικές περιουσίες εκατοντάδων Ελλήνων μειονοτικών (τόσο αυτών που ήταν Τούρκοι πολίτες όσο, και κυρίως, των εγκατεστημένων Ελλήνων πολιτών), αυτών των λίγων που παρέμειναν μετα τους διωγμούς του 1955.

  3. Το 2017, σε επίσημη επίσκεψή του στην Ελλάδα, ο Τούρκος Πρόεδρος παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, με τον πλέον επίσημο και κατηγορηματικό τρόπο έθεσε θέμα επικαιροποίησης της Συνθήκης της Λωζάννης, που de facto παραβίασε προηγουμένως η Τουρκία στη Συρία και όχι μόνο.

Από τα παραπάνω φαίνεται ότι οι στρατηγικές επιδιώξεις της Τουρκίας, είναι σταθερές και μακροπρόθεσμες. Η χώρα έκρυβε με επιμέλεια τον αναθεωρητισμό της τόσα χρόνια, περιμένοντας να τον εκδηλώσει στο σωστό για εκείνη χρόνο (timing). Παλαιότερα, τον έκφραζε προσεκτικά, αλλά, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, το 2016 εναντίον του Τούρκου Προέδρου Recep Tayyip Erdoğan, τον φανερώνει πλέον ανοιχτά και απερίφραστα.

Η στρατηγική ήταν και είναι διαχρονικά η ίδια. Η τακτική μόνον άλλαζε.

Μιχάλης Λ. Μυριάνθης

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo