Ελλάδα-Ρωσία: Προσδοκίες και «αγκάθια» από την επίσκεψη Λαβρόφ στην Αθήνα τη Δευτέρα

Θανάσης Αργυράκης 22-10-2020 16:22 Τελευταία ενημέρωση: 22-10-2020 17:10
Ελλάδα-Ρωσία: Προσδοκίες και «αγκάθια» από την επίσκεψη Λαβρόφ στην Αθήνα τη Δευτέρα
Τα μπρος-πίσω στις ελληνορωσικές σχέσεις, οι ανταγωνισμοί και οι πραγματικές επιδιώξεις

Στην Αθήνα θα βρεθεί την ερχόμενη Δευτέρα ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την τελευταία επίσκεψή του στην ελληνική πρωτεύουσα.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, δεν αποκλείεται, επίσης, το 2021, στους εορτασμούς για τα 200 χρόνια της ελληνικής επανάστασης του 1821, να παραβρεθεί ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η τελευταία, επίσημη συνάντηση της ελληνικής με τη ρωσική πλευρά, σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, είχε γίνει πριν από περίπου ένα έτος.

Η επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, στη Μόσχα, το Νοέμβριο του 2019, ήταν η πρώτη μετά τις εκλογές, το καλοκαίρι του 2019 και την άνοδο της ΝΔ στην κυβέρνηση.

Προηγουμένως, στο τέλος του 2018, σε μια προσπάθεια να σπάσουν οι πάγοι στις ελληνορωσικές σχέσεις, επίσκεψη στη Μόσχα είχε πραγματοποιήσει ο τότε πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας.

Λίγο αργότερα, πριν τις βουλευτικές εκλογές του 2020, στη ρωσική πρωτεύουσα είχε βρεθεί, ως επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Σπάσιμο πάγων

Παρότι τόσο η ελληνική όσο και η ρωσική πλευρά επεδίωκαν να δείχνουν ότι οι ελληνορωσικές σχέσεις δεν βρίσκονται στην «κατάψυξη», στην πραγματικότητα τα τελευταία τρία χρόνια, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, κινούνται σε ρυθμούς σημειωτόν, αν όχι στασιμότητας και ψύχρανσης.

Από τη μια, η Μόσχα, παρότι επιθυμεί να διατηρεί τις γέφυρές της με την Αθήνα, εκτιμώντας τη γεωπολιτική σημασία της χώρας μας, θεωρεί ότι η Ελλάδα αναγκάζεται να ακολουθεί κατά γράμμα την πολιτική που της υπαγορεύουν οι ΗΠΑ.

Πολύ περισσότερο, φέρεται ιδιαιτέρως ενοχλημένη από τις θεαματικές στρατιωτικές διευκολύνσεις που έχει παραχωρήσει η Αθήνα στις ΗΠΑ.

Από την άλλη, η Αθήνα εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στη Μόσχα, τόσο λόγω των συγκρουόμενων συμφερόντων Ρωσίας-Δύσης στα Βαλκάνια, όσο και για τις «ειδικές» σχέσεις λυκοφιλίας που διατηρεί με την Άγκυρα.

Η πώληση οπλικών συστημάτων στην Τουρκία, όπως οι αντιαεροπορικοί πύραυλοι, S-400, αλλά και η κατασκευή ατομικών εργοστασίων και η σχετική εκπαίδευση ειδικευμένου προσωπικού, είναι ορισμένα από τα «αγκάθια».

Τυπική συνάντηση

Η εικόνα αυτή φαίνεται πως επιβεβαιώθηκε και κατά την επίσκεψη Δένδια στη Μόσχα, στις 6 Νοεμβρίου 2019.

Βέβαια, η εικόνα που πρόβαλε τότε ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών ήταν ότι:

- Η κρίση στις ελληνορωσικές σχέσεις, που κορυφώθηκε το καλοκαίρι του 2018, με την απέλαση κάποιων χαμηλόβαθμων Ρώσων διπλωματών, ξεπεράστηκε.

- Στις ελληνορωσικές σχέσεις ξεκινά μια νέα σελίδα.

Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στη ρωσική πρωτεύουσα, η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Μάλλον επρόκειτο για μια τυπική διπλωματική συνάντηση που απείχε αρκετά από το να επιβεβαιώσει την πολυδιαφημισμένη «αναθέρμανση» στις ελληνορωσικές σχέσεις.

Εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι, τότε, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών δεν είχε δίπλα του την Ελληνίδα πρέσβη. Κάτι απολύτως ασυνήθιστο στα διεθνή διπλωματικά δεδομένα, οπότε ο υπουργός Εξωτερικών έχει πάντα μαζί του τον διπλωματικό εκπρόσωπο της Ελλάδας στη χώρα που επισκέπτεται.

Ως γνωστόν, τότε η Ελληνίδα πρέσβης στη Μόσχα, είχε αποφασιστεί να αντικατασταθεί, και της εδόθη «φύλλο πορείας», μόλις μια εβδομάδα προτού επισκεφθεί ο Ν. Δένδιας τη Μόσχα(!).

Η Ελληνίδα πρέσβης είχε επιδώσει τα διαπιστευτήριά της στον Β. Πούτιν μόλις μερικούς μήνες πριν. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στη ρωσική πρωτεύουσα, η αλλαγή πρέσβη μέσα σε μερικούς μήνες, είχε προκαλέσει «έκπληξη» στους αρμόδιους κυβερνητικούς κύκλους στη Μόσχα.

Τα «αγκάθια»

Τώρα, ο Σεργκέι Λαβρόφ, κινούμενος ανάμεσα στις «μυλόπετρες» του πολέμου Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας, και στις πιέσεις της ΕΕ και των ΗΠΑ για τη Λευκορωσία, την «υπόθεση Ναβάλνι» και τον αγωγό ρωσικού φυσικού αερίου στη Βαλτική (North Stream), επισκέπτεται τη χώρα μας.

Προηγήθηκε η επίσκεψη Πομπέο και ακολουθεί αυτή του Λαβρόφ. Κινητικότητα που δείχνει και τις, ως έναν βαθμό, ανταγωνιστικές σχέσεις των δύο δυνάμεων στην περιοχή.

Ως γνωστόν, ο Μ. Πομπέο, κατά την επίσκεψή του, εκτός των ελληνοτουρκικών, τη μεγαλύτερη έμφαση έδωσε στη δραστηριότητα της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, καθώς και στην οικονομική κινητικότητα της Κίνας.

Αμερικανική παρουσία

Εκτιμάται ότι από τα σοβαρότερα «αγκάθια» στις ελληνορωσικές σχέσεις είναι η «διεύρυνση του αμερικανικού αποτυπώματος στην περιοχή μας», όπως χαρακτήριζαν Έλληνες κυβερνητικοί παράγοντες την υπογραφή της ελληνοαμερικανικής συμφωνίας για τις βάσεις.

Η συμφωνία, όπως είναι γνωστό, υπογράφτηκε πέρυσι, και ήταν από τις πρώτες σημαντικές πράξεις της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Φέτος, επεκτάθηκε.

Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, η ρωσική άποψη είναι ότι η θεαματική αύξηση των στρατιωτικών διευκολύνσεων προς την αμερικανική πλευρά, στρέφεται πρωτίστως κατά της Ρωσίας και ουδόλως κατά της Τουρκίας, την οποία οι ΗΠΑ θα κάνουν τα πάντα για να κρατήσουν στους κόλπους της Δυτικής-ΝΑΤΟϊκής συμμαχίας.

Θεωρούν, δε, παραπλανητική την εικόνα που καλλιεργείται στην ελληνική κοινή γνώμη, σύμφωνα με την οποία η ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας είναι «ασπίδα» για την Ελλάδα.

Αντίθετα, όπως είναι γνωστό, ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα δηλώνει ότι, όσο «μαλώνει» η Ελλάδα με την Τουρκία, αυτός που κερδίζει, είναι ο Πούτιν.

Εκτός των άλλων, η ρωσική πλευρά δεν φαίνεται να συμμερίζεται τις ελληνικές διακηρύξεις ότι προωθείται η διεύρυνση συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας.

Χαρακτηριστικά, μάλιστα, διπλωματικοί κύκλοι στη ρωσική πρωτεύουσα φέρονται να λένε: «Όταν έχεις δώσει την Αλεξανδρούπολη στους Αμερικανούς, ενώ στο δια ταύτα περί αγωγού φυσικού αερίου σιωπάς, πως είναι δυνατόν να συζητείται επέκταση της ενεργειακής συνεργασίας;».

Ελληνοτουρκικά - Κυπριακό

Το τελευταίο διάστημα, ειδικά μετά την «απειλή» της Λευκωσίας (που δεν έγινε πράξη) ότι θα μπλοκάρει τις κυρώσεις σε βάρος της Λευκορωσίας, εάν η ΕΕ δεν προβεί σε κυρώσεις κατά της Τουρκίας, η Ρωσία στήριξε με ιδιαίτερη «θέρμη» την Κυπριακή Δημοκρατία.

Ιδιαίτερα επικριτική ήταν, μάλιστα, η Μόσχα, όταν τα κατεχόμενα, με τις ευλογίες της Άγκυρας, προχώρησαν στο άνοιγμα της Αμμοχώστου. Κίνηση που έχει χαρακτηριστεί ως «νέος Αττίλας».

Επίσης, η Μόσχα στήριξε την Ελλάδα στο θέμα των χωρικών υδάτων. Σημείωσε, δε, το αυτονόητο, ότι το Διεθνές Δίκαιο δίνει το δικαίωμα στην επέκταση των χωρικών υδάτων, από τα έξι ναυτικά μίλια στα 12.

Κοινή πεποίθηση είναι ότι η Μόσχα αποδίδει σημαντικό βάρος στις σχέσεις της με την Ελλάδα, λόγω του γεγονότος ότι η χώρα μας είναι μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Εκεί, όπου λαμβάνονται, δηλαδή, αποφάσεις, πολλές εκ των οποίων αφορούν άμεσα τη Ρωσία, όπως, για παράδειγμα, είναι οι κυρώσεις σε βάρος της από την ΕΕ.

Βόρεια Μακεδονία

Το ονομαζόμενο «Μακεδονικό», το οποίο έγινε αιτία σημαντικών τριβών μεταξύ Αθήνας και Μόσχας τα προηγούμενα χρόνια, παραμένει «αγκάθι», αν και σε μικρότερο βαθμό μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, πάντως, όταν πριν τις εκλογές του 2019, βρέθηκε στη Μόσχα ο Κ. Μητσοτάκης, και ερωτήθη από τη ρωσική πλευρά εάν, όταν γίνει η ΝΔ κυβέρνηση, θα συναινέσει στην ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, ο τότε επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης φέρεται να είχε απαντήσει πως η Ελλάδα, ως μέλος του Οργανισμού, δεν θα εναντιωθεί στην ένταξη της βόρειας γείτονος στο ΝΑΤΟ. Κάτι, άλλωστε, που ήδη έχει γίνει.

Εκκλησιαστικά

Ένα ακόμη σοβαρό «αγκάθι» ήταν η αναγνώριση της ουκρανικής από την ελληνική Εκκλησία. Κάτι που έγινε μετά την απόδοση της αυτοκεφαλίας στην ουκρανική Εκκλησία, εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης.

Η ρωσική Εκκλησία θεωρεί την ουκρανική σχισματική. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και η ρωσική Εκκλησία βρέθηκαν σε σκληρή τροχιά σύγκρουσης τα προηγούμενα χρόνια, εξαιτίας της Ουρανίας.

Πρόσφατα, ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επισκέφθηκε τον Οικουμενικό Πατριάρχη και τον προσκάλεσε να επισκεφθεί την Ουκρανία.

Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, τα προηγούμενα χρόνια η Μόσχα είχε ζητήσει από την Αθήνα να διαμεσολαβήσει στην κόντρα Οικουμενικού Πατριαρχείου-Πατριαρχείου Μόσχας για να μην φτάσει η ρήξη στα άκρα.

Τελικώς, δεν απετράπη, με σοβαρές συνέπειες για την Ορθοδοξία και για τις ελληνορωσικές σχέσεις.

Κατασκοπευτικά σενάρια

Ένα θέμα το οποίο αποτέλεσε σημαντικό πεδίο τριβής στις ελληνορωσικές σχέσεις τα τελευταία χρόνια, ήταν η «υπόθεση Βίνικ».

Αν και στο ευρύ κοινό η υπόθεση είναι άγνωστη, το θέμα συζητείτο εντατικά στο παρασκήνιο, ενώ ήταν πολύ ψηλά στην ατζέντα της Μόσχας.

Επρόκειτο για την κράτηση στην Ελλάδα του ηλικίας 39 χρονών, Αλεξάντερ Βίνικ, του ονομαζόμενου Ρώσου «Mister Bitcoin».

Η Μόσχα θεωρούσε απαράδεκτο να κρατείται «προφυλακισμένος»(!) επί 28 ολόκληρους μήνες, σε αντίθεση, μάλιστα, με την ελληνική νομοθεσία. Ζητούσε, επίσης, επίμονα την έκδοση του Βίνικ στη Ρωσία και όχι σε άλλη χώρα.

Απέδιδε, δε, την άρνηση της Ελλάδας να εκδώσει τον Βίνικ στη Ρωσία σε πιέσεις που ασκούσε η Ουάσιγκτον στην Αθήνα.

Ο Βίνικ, τελικά, δεν εκδόθηκε στη Ρωσία, αλλά στη Γαλλία.

Τέλος, στις 28 Οκτωβρίου ο Λαβρόφ θα επισκεφθεί τη Βοσνία και αμέσως μετά τη Σερβία.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo