Το «Joker» έναυσμα για τροποποίηση ενός νόμου-απολίθωμα

Εβίτα Βαρελά 24-10-2019 08:41 Τελευταία ενημέρωση: 25-10-2019 08:57
Το «Joker» έναυσμα για τροποποίηση ενός νόμου-απολίθωμα
Ίσως τελικά αυτή η υπόθεση να αποτελέσει αφορμή και έναυσμα για μια εκ νέου τροποποίηση των μέχρι σήμερα ρυθμιστικών Νόμων

Με αφορμή την είσοδο της Αστυνομίας στους κινηματογράφους και την προσαγωγή ανηλίκων σε Αστυνομικό Τμήμα κατά την προβολή της ταινίας «Joker», δημιουργήθηκαν τα εξής ερωτήματα:

Κατά πόσον στο σήμερα πρέπει να ισχύει ή να καταργηθεί ένας Νόμος, όπως ο αναγκαστικός Νόμος 445, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 25/01/1937 και ισχύει μέχρι και σήμερα και αν το θεσμικό πλαίσιο, όπως έχει διαμορφωθεί και ισχύει σύμφωνα με το Νόμο 3905/2010, αρκεί για την αντιμετώπιση της απαγόρευσης εισόδου ανηλίκων σε ταινίες με σήμανση, όπως εν προκειμένω το «Joker» που έχει σήμανση άνω των 18 ετών.

Από τη ρηματική διατύπωση του Νόμου, πράγματι προκύπτει ότι η αστυνομία έχει το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση εισόδου σε κινηματογράφους, εφόσον προηγηθεί καταγγελία για παράνομη θέαση από ανηλίκους, ήτοι σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν. 445/1937:

«Απαγορεύεται απολύτως η εις δημοσίους κινηματογράφους είσοδος ανηλίκων. Η ηλικία εξακριβούται δια της επιδείξεως εις τα όργανα της Αστυνομίας ή τον αρμόδιον υπάλληλον της επιχειρήσεως πιστοποιητικού του οικείου Δημάρχου ή Προέδρου Κοινότητος δια δε τους αλλοδαπούς της Προξενικής αρχής του Κράτους, ού τυγχάνουσιν υπήκοοι. Τα πιστοποιητικά ταύτα δέον να φέρωσιν επικεκολλημένην και εσφραγισμένην την φωτογραφίαν του υπέρ ού εξεδόθησαν είναι δε υποχρεωτικά διά τους έχοντας ηλικίαν μέχρι της στρατευσίμου τοιαύτης.»

Επίσης σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 3 του ιδίου ως άνω Νόμου «Η απαγόρευσις ταύτη δεν ισχύει εις παραστάσεις ταινιών κριθεισών καταλλήλων δι ανηλίκους»

Εβδομήντα τρία έτη μετά την δημιουργία του Ν. 445/1937 – τέθηκε σε ισχύ ο Νόμος υπ’ αριθμ. 3905/2010 με τίτλο «Ενίσχυση και ανάπτυξη της κινηματογραφικής τέχνης και άλλες διατάξεις» στον οποίο μεταξύ άλλων ρυθμίζεται η αξιολόγηση καταλληλότητας των κινηματογραφικών έργων και τα χρηματικά πρόστιμα, σε περίπτωση παραβίασης διατάξεων που τιμωρούν τους υπευθύνους.

Ειδικότερα σύμφωνα με το άρθρο 37 ισχύουν τα εξής :

  1. Πριν από την προβολή κάθε κινηματογραφικού έργου σε κινηματογραφική αίθουσα, υποβάλλεται από τον παραγωγό ή τον διανομέα αίτηση στη Διεύθυνση Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικών Μέσων του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού (ΔΙ.Κ.ΟΜ), προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητα του για παρακολούθηση από ανηλίκους σε κινηματογραφικές αίθουσες. Η ΔΙ.Κ.Ο.Μ. εκδίδει πράξη κατάταξης του κινηματογραφικού έργου σε μία από τις κατηγορίες της παραγράφου 2, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση των επιτροπών αξιολόγησης καταλληλότητας κινηματογραφικών έργων. Για τη χορήγηση της πράξης αυτής καταβάλλεται παράβολο, το ύψος του οποίου καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Πολιτισμού και Τουρισμού.
  2. Στο Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού λειτουργούν επιτροπές αξιολόγησης καταλληλότητας κινηματογραφικών έργων, τα μέλη των οποίων ορίζονται από τον Υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού. Αντικείμενο των επιτροπών είναι η κατάταξη των έργων που έχουν υποβληθεί στη ΔΙ.Κ.Ο.Μ. σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες: (α) κατάλληλη για όλους, (β) κατάλληλη για ανηλίκους άνω των 12 ετών,  (γ) κατάλληλη για ανηλίκους άνω των 15 ετών,  (δ) ακατάλληλη για ανηλίκους.
  1. Απαγορεύεται η παρακολούθηση ακατάλληλων ταινιών σε ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει την απαιτούμενη από την κατάταξη της ταινίας ηλικία. Οποιος επιτρέπει σε ανηλίκους να εισέλθουν σε αίθουσα ή υπαίθριο χώρο στους οποίους προβάλλεται ταινία ακατάλληλη για την ηλικία τους τιμωρείται με χρηματική ποινή από 1.000 έως 10.000 ευρώ. Η τέλεση από αμέλεια της πράξης αυτής τιμωρείται με χρηματική ποινή από 500 έως 5.000 ευρώ.
  2. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού ορίζεται ο αριθμός των επιτροπών, η σύνθεση τους, η διάρκεια της θητείας τους, ο τρόπος λειτουργίας τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Πολιτισμού και Τουρισμού και Οικονομικών καθορίζεται η αποζημίωση που καταβάλλεται στα μέλη των ανωτέρω επιτροπών.
  3. Η ισχύς του παρόντος άρθρου αρχίζει την 1η Αυγούστου 2011. Μέχρι τότε εξακολουθεί η λειτουργία των υφιστάμενων επιτροπών ελέγχου κινηματογραφικών έργων.

Εν προκειμένω το ζήτημα της καταλληλότητας θέασης της ταινίας «Joker» ορίσθηκε σύμφωνα με τον ανωτέρω νόμο από εκλεγμένη επιτροπή του Υπουργείου που έκρινε ότι η ταινία ήταν ακατάλληλη για ανηλίκους κάτω των 18 ετών.

Στο σημείο τούτο χρήσιμο είναι να δούμε παραδείγματα άλλων χωρών ως προς την σήμανση της εν λόγω ταινίας «Joker». Στις χώρες τις δυτικής Eυρώπης, φαίνεται να επικρατεί ένα ηπιότερο κλίμα ως προς το ηλικιακό όριο, με ακραίο παράδειγμα τη Γαλλία, όπου ένας ανήλικος που έχει συμπληρώσει το 12ο έτος της ηλικίας του έχει τη δυνατότητα θέασης της εν λόγω κινηματογραφικής ταινίας. Ειδικότερα στην Αυστρία, τη Φινλανδία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, την Ισλανδία, την Ολλανδία, την Ελβετία η συγκεκριμένη ταινία κρίθηκε ακατάλληλη για ανηλίκους κάτω των 16 ετών, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία, την Τσεχία, τη Δανία, τη Νορβηγία, την Πολωνία, τη Σουηδία για ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Το ίδιο ηλικιακό όριο με την Ελλάδα επιβάλει η Ρωσία, η Ισπανία και η Τουρκία.

To ερώτημα αν στη συγκεκριμένη κινηματογραφική ταινία έπρεπε να υπάρξει ηλικιακό όριο, απαντάται σαφώς καταφατικά. Μια τέτοια ταινία που περιέχει σκηνές βίας, σωστά κατατάχθηκε στις ακατάλληλες για ανήλικους κινηματογραφικές ταινίες, δηλαδή σ' αυτές που επιτρέπεται να δουν άτομα άνω των 18 ετών, ασχέτως από την αριστοτεχνική παρουσίαση της θεματικής της ταινίας και το καλλιτεχνικό επίτευγμα του σκηνοθέτη.

Επιπλέον το επιχείρημα ότι ο ανήλικος δύναται και στο σπίτι του να προβεί σε  ανεξέλεγκτη χρήση του ίντερνετ και του youtube και να γίνει κοινωνός επικινδυνότερων από το «Joker» ερεθισμάτων, αφορά αποκλειστικά και μόνο το γονεϊκό έλεγχο, οπότε ο έχων την γονική μέριμνα γονέας έχει την ευθύνη και οφείλει να διαφυλάσσει τον ανήλικο από την ανεξέλεγκτη έκθεση του σε τυχόν διεισδυτικά ερεθίσματα.

Σχετικά με τον έλεγχο της πολιτείας στους κινηματογράφους το νομοθετικό πλαίσιο θέτει ο Ν. 3905/2010, ο οποίος και ρυθμίζει την ευθύνη που υπέχουν οι ιδιοκτήτες αιθουσών και υπαίθριων κινηματογραφικών χώρων, που επιτρέπουν παρά την σήμανση την είσοδο σε ανηλίκους. Οι ανωτέρω σε περίπτωση παραβίασης Νόμου θα κληθούν να πληρώσουν τα εκάστοτε χρηματικά πρόστιμα.

Κρίσιμο ενδιαφέρον έχει το τι συμβαίνει στην περίπτωση καταγγελίας της παράνομης θέασης, όπως συνέβη τις προηγούμενες ημέρες από τις υπαλλήλους του Υπουργείου Πολιτισμού. Απαξ και υπάρξει μια καταγγελία για παράνομη θέαση κινηματογραφικής ταινίας από ανήλικο και με αφορμή τον Νόμο 3905/2010 κατά παράβαση της σήμανσης που ισχύει στο άρθρο 37, σε συνδυασμό του άρθρου 1 του Ν.455/1937, είναι προφανές ότι ΔΕΝ υπάρχει διακριτική ευχέρεια της Ελληνικής Αστυνομίας κατά πόσο θα εισβάλλει στην κινηματογραφική αίθουσα και θα προσαγάγει τον ανήλικο που παρακολουθεί την εκάστοτε κινηματογραφική ταινία που έχει κριθεί ακατάλληλη διότι είναι σαφές ότι η ελληνική αστυνομία δεν κάνει επιλογή εφαρμογής νόμων όταν καλείται να διαπιστώσει μια παράβαση.

Το γιατί προέβησαν τα συγκεκριμένα πρόσωπα σε τέτοιου είδους καταγγελίες προς την Αστυνομία είναι προφανώς το παράδοξο μέρος της όλης ιστορίας.

Σαφώς όταν δεν εφαρμόζεται ο Νόμος, καλούμε την αστυνομία. Όμως το ζήτημα που τίθεται είναι αν μια τέτοιου είδους ενέργεια ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΗΣ και κυρίως στο ΣΗΜΕΡΑ εκφράζει μια ευρωπαϊκή κοινωνία και Δημοκρατία όπως η Ελλάδα.

Η απάντηση είναι σαφώς ΟΧΙ. Η προσαγωγή ανηλίκων σύμφωνα με το γράμμα του Νόμου για τέτοιο λόγο, αγγίζει τα όρια του αστυνομοκρατούμενου κράτους και ερεθίζει τη λογική του καθενός μας.

Με την ιστορία του «Joker» έχουμε κατά την κρίση μου, τη διαπίστωση της επιτακτικής ανάγκης για τροποποίηση – συμπλήρωση ενός Νομοθετικού Κενού που δημιουργήθηκε στο χρόνο, καθώς ο Νόμος 445 του 1937 και ο Νόμος 3905 του 2010 δεν καταργούν ο ένας τον άλλον και άρα λειτουργούν συμπληρωματικά, δημιουργώντας όμως όπως επιβεβαιώθηκε παράδοξα επεισόδια. Επίσης η σύγχρονη κοινωνία μας, επιτάσσει τη λήψη άλλων εκτελεστικών μέτρων και όχι από την πλευρά της Ελληνικής Αστυνομίας, το έργο της οποίας είναι ήδη αρκετά βεβαρυμένο. 

Συνεπώς η κρίσιμη επισκόπηση του όλου ζητήματος, οδηγεί σε ένα νέο σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο το οποίο δεν θα επιτρέπει ποτέ την προσαγωγή ανηλίκων σε αστυνομικά τμήματα για τέτοιου είδους αιτίες.

Άλλωστε σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που ορίζει το άρθρο 25 του Συντάγματος της Ελλάδας, η έφοδος αστυνομικών σε κινηματογράφους και η προσαγωγή ανηλικών είναι ένα μάλλον μη αναλογικό μέτρο προς την επίτευξη του σκοπού της διασφάλισης της μη έκθεσης των ανηλίκων σε αρνητικά για την ηλικία τους ερεθίσματα και της προστασίας του έννομου αγαθού της παιδικής και εφηβικής ηλικίας, με την έννοια ότι το αυτό αποτέλεσμα, θα μπορούσε να επιτευχθεί με ένα ανώδυνο και ηπιότερο μέσο.

Επειδή το νομοθετικό έργο συνίσταται μεταξύ άλλων στον εκσυγχρονισμό των  λειτουργειών και των μηχανισμών απονομής δικαιοσύνης, με την μεταρρύθμιση των κανονιστικών διατάξεων.

Επειδή η επίτευξη του εκσυγχρονισμού των Νόμων πραγματοποιείται με την ανάληψη των σχετικών νομοθετικών πρωτοβουλιών.

Επειδή η εξέλιξη και η διαμόρφωση της κοινωνίας μας, ως φυσικής πραγματικότητας, οφείλει να συμβαδίζει χρονικά με την συστηματοποίηση και την διαμόρφωση κανόνων σε θεσμικό πλαίσιο.

Ίσως τελικά το «Joker» να αποτελέσει αφορμή και έναυσμα για μια εκ νέου τροποποίηση των μέχρι σήμερα ρυθμιστικών Νόμων.

Η Εβίτα Βαρελά είναι δικηγόρος, Master of Law, University of Zurich

 

 

 

 

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo