Αλλαγές στην ηγεσία της Δικαιοσύνης: Oι δύο απόψεις των συνταγματολόγων και οι συμπληγάδες του Π. Παυλόπουλου

Newsroom 03-06-2019 17:02
Αλλαγές στην ηγεσία της Δικαιοσύνης: Oι δύο απόψεις των συνταγματολόγων και οι συμπληγάδες του Π. Παυλόπουλου
Είναι η αλλαγή της ηγεσίας του Άρειου Πάγου συνταγματική αρμοδιότητα της κυβέρνησης που δεν επηρεάζεται από την προκήρυξη εκλογών ή αποτελεί καταστρατήγηση του Συντάγματος με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την τελική απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας;

Το πολιτικό και συνταγματικό ερώτημα που έχει προκύψει είναι γνωστό και η απάντησή του αποτελεί σημείο σφοδρής σύγκρουσης μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ τα τελευταία 24ωρα.

Έχει δικαίωμα η κυβέρνηση να ορίσει τη νέα ηγεσία στην κορυφή της Δικαιοσύνης (σε Άρειο Πάγο και ΣτΕ) τη στιγμή που προκηρύσσει έκτακτες εθνικές εκλογές εξαιτίας της πρόσφατης βαριάς ήττας της στις Ευροεκλογές; Ή αντιθέτως πρόκειται για καταστρατήγηση του Συντάγματος με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πολιτική και ουσιαστική εξέλιξη της διαδικασίας;

Οι δύο απόψεις των συνταγματολόγων. Ο νομικός κόσμος της χώρας δεν εμφανίζεται ενιαίος ως προς την ανάγνωση του Συντάγματος για το φλέγον ζήτημα. Η διάσταση των απόψεων συμπυκνώνεται στις τοποθετήσεις των κ. Χρυσόγονου και Κοντιάδη, απ' τη μια, και του κ. Σταθόπουλου από την άλλη. Τι είπαν οι καθηγητές για την κυβερνητική επιλογή να προχωρήσει στις αλλαγές των προσώπων στην κορυφή της δικαστικής πυραμίδας:

Χρυσόγονος - Κοντιάδης: Καταστρατήγηση του Συντάγματος, ο ΠτΔ να μην υπογράψει, καθώς η κυβέρνηση μετρά ημέρες

Ο συνταγματολόγος και τέως ευρωβουλευτής, Κώστας Χρυσόγονος με σημερινή δήλωσή του στο lawandorder.gr καλεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο, να μην υπογράψει τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα ούτε και μετά τη λήξη της θητείας των ήδη υπηρετούντων στη ηγεσία του Αρείου Πάγου (πρόεδρος ο κ. Βασίλειος Πέππας και εισαγγελέας η κυρία Ξένη Δημητρίου) θητεία των οποίων λήγει στις 30 Ιουνίου. Στη δήλωσή του μεταξύ άλλων αναφέρει:

«Το άρθρο 90 του Συντάγματος αναθέτει την επιλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων στην κυβέρνηση με το σκεπτικό (όπως προκύπτει από τις προπαρασκευαστικές εργασίες τόσο κατά τη θέσπιση του Συντάγματος το 1975 όσο και κατά την αναθεώρηση του το 2001) ότι η τελευταία είναι φορέας της εμπιστοσύνης της Βουλής και, μέσω αυτής, της λαϊκής εντολής. Το σκεπτικό όμως αυτό δεν ισχύει πια όταν διαλυθεί η Βουλή και προκηρυχθούν εκλογές, οπότε η λαϊκή εντολή μετατρέπεται αυτομάτως από δεδομένο σε ζητούμενο».

Αλλά και ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Ξενοφώντας Κοντιάδης, σχολιάζοντας στον Alpha την απόφαση του υπουργικού συμβουλίου καλεί τον Προκόπη Παυλόπουλο να μην βάλει την υπογραφή του στα συγκεκριμένα διατάγματα:

«Στην περίπτωση αυτή έχουμε καταστρατήγηση του Συντάγματος. Γιατί; Επειδή έχουμε μια κυβέρνηση η οποία μετρά ημέρες κατά δήλωση του ίδιου του πρωθυπουργού, είναι μια Βουλή υπό διάλυση και κατά συνέπεια θα έπρεπε να περιμένει η κυβέρνηση αυτή το αποτέλεσμα των εκλογών, το διορισμό νέας κυβέρνησης, ώστε να υπάρχει η δημοκρατική νομιμοποίηση».

Τούτων δοθέντων ο κ. Κοντιάδης υπενθύμισε πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ελέγχει τη συνταγματικότητα των Προεδρικών Διαταγμάτων και κατά συνέπεια έχει απόλυτο δικαίωμα να μην υπογράψει το Προεδρικό Διάταγμα για τη νέα ηγεσία της Δικαιοσύνης. Όπως τόνισε και αυτός, κατά την άποψή του, η απόφαση της κυβέρνησης παραβιάζει συγκεκριμένα το άρθρο 90 (παράγραφος 5) του Συντάγματος που καθορίζει το πλαίσιο για τους διορισμούς στη Δικαιοσύνη.

Σταθόπουλος: Κανένα θέμα αντισυνταγματικότητας, ο ΠτΔ οφείλει να υπογράψει, αλλιώς εγκαταλείπει την ουδετερότητά του

Εντελώς αντίθετη άποψη επί του θέματος εξέφρασε ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, καθηγητής Νομικής και πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μιχάλης Σταθόπουλος. Μιλώντας τόσο στην ΕΡΤ όσο και στον Alpha δήλωσε πως θεωρεί την επιλογή του υπουργικού συμβουλίου απολύτως σύμφωνη με το Σύνταγμα και δεν εντοπίζει σ’ αυτήν κανένα θέμα αντισυνταγματικότητας. Χαρακτηριστικά ο κ. Σταθόπουλος ανέφερε:

«Νομίζω ότι η επιλογή της ηγεσίας του Αρείου Πάγου έγινε σύμφωνα με το Σύνταγμα και δεν υπάρχει κανένα θέμα αντισυνταγματικότητας. Επομένως ο πρόεδρος της Δημοκρατίας πρέπει να υπογράψει το σχετικό διάταγμα. Δεν έχει δε τη δυνατότητα να κρίνει την πολιτική ορθότητα την πολιτική ορθότητα της απόφασης γιατί θα εγκαταλείψει την ουδετερότητά του, την οποία πρέπει να τηρεί ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας».

Οι συμπληγάδες του Προέδρου

Οι διαφορετικές αναγνώσεις θα μπορούσαν να μην αποτελούν ιδιαίτερο θέμα για την κοινή γνώμη, αν δεν ήταν η βάση πάνω στην οποία θα κληθεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, να αποφασίσει αν θα υπογράψει ή όχι το σχετικό διάταγμα με τα ονόματα των ανωτάτων δικαστικών που επιλέγησαν από το υπουργικό συμβούλιο για τις θέσεις της προέδρου και της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, όταν αυτό φτάσει στο Προεδρικό Μέγαρο.

Ωστόσο, όπως γίνεται σαφές από τις αντικρουόμενες θέσεις των νομικών, στη μία περίπτωση ο κ. Παυλόπουλος δικαιούται να πει το μεγάλο όχι στο διάταγμα του υπουργείου Δικαιοσύνης, ασκώντας το δικαίωμά του περί ελέγχου της συνταγματικότητας των προεδρικών διαταγμάτων.

Αντιθέτως στη δεύτερη περίπτωση, ο κ. Παυλόπουλος οφείλει να πει το μεγάλο ναι, καθώς η αρχή της ουδετερότητας που εκ του θεσμικού του ρόλου οφείλει να υπηρετεί δεν του επιτρέπει να πράξει τίποτε άλλο πέρα απ' το να υπογράψει.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κάτι αντίστοιχο με την πρώτη εκδοχή, δηλαδή ένα παρεμφερές «προεδρικό όχι», στα μεταπολιτευτικά χρονικά δεν έχει υπάρξει. Τόσο ο πολιτικός όσο και ο κόσμος της Δικαιοσύνης, στην περίπτωση αυτή, που θεωρείται πολύ πιθανή, εισέρχεται σε μια πρωτόγνωρη περιοχή της σκακιέρας με απρόβλεπτες κινήσεις απ' την πλευρά των κομμάτων της κυβέρνηση και της αντιπολίτευσης, τα αποτελέσματα των οποίων δύσκολα μπορούν να εκτιμηθούν.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo