• Άρθρα
  • Ετικέτες
  • Αρθρογράφοι

«Διπλωματικός πόλεμος» Ερντογάν - Δύσης

Θανάσης Αργυράκης 25-10-2021 09:10 Τελευταία ενημέρωση: 25-10-2021 09:10
Ο Ταγίπ Ερντογάν / Φωτογραφία: Αρχείο
«Διπλωματικός πόλεμος» Ερντογάν - Δύσης
Θα κάνει, τελικά, πράξη την «απειλή» του να απελάσει δέκα πρέσβεις από την Τουρκία, μεταξύ των οποίων των ΗΠΑ, της Γερμανίας και της Γαλλίας;

Σε παιχνίδι για πολύ γερά νεύρα εξελίσσεται η διπλωματική κρίση μεταξύ Τουρκίας και Δύσης, η οποία, στην περίπτωση που κάνει πράξη τα λόγια του ο Ερντογάν για απέλαση δέκα Δυτικών πρέσβεων, μεταξύ αυτών των ΗΠΑ, της Γερμανίας και της Γαλλίας, η κατάσταση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε «διπλωματικό πόλεμο».

Πρόκειται, εκτιμούν αναλυτές, ίσως για την σοβαρότερη διπλωματική κρίση στις σχέσεις της Τουρκίας με τη Δύση. Σύμφωνα με το τουρκικό παράρτημα της γερμανικής, Deutsche Welle, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών φέρεται να καταβάλει προσπάθειες, προκειμένου να μεταπείσει τον Ταγίπ Ερντογάν, να ανακαλέσει την απόφασή του.

Να σημειωθεί πως πολλές είναι και οι αντιδράσεις Τουρκων πρώην διπλωματών, οι οποίοι, ακόμα και δημόσια, μέσα από τα social media, σπεύδουν να επικρίνουν την απόφαση. Μέχρι τώρα, πάντως, σύμφωνα με τις δηλώσεις των υπουργείων Εξωτερικών των διαφόρων εμπλεκομένων Δυτικών χωρών, σε καμία δεν έχει επιδοθεί επίσημα «νότα» για απέλαση πρέσβεών τους.

Εάν, ωστόσο, κάνει πράξη τις απειλές του, τότε, σύμφωνα με τις «τυπικές» διπλωματικές πρακτικές, θα πρέπει να δοθεί και η αντίστοιχη απάντηση. Κάτι που σημαίνει ότι, τουλάχιστον, θα πρέπει να απελαθούν οι Τούρκοι πρέσβεις στις δέκα Δυτικές χώρες.

Εξαγωγή προβλημάτων

Κατά τις εκτιμήσεις Δυτικών αναλυτών, ακολουθώντας αυτή την τακτική -προς το παρόν, μόνο σε επίπεδο φρασεολογίας- ο Ερντογάν προσπαθεί να αποπροσανατολίσει την τουρκική κοινή γνώμη από τα μεγάλα οικονομικο-κοινωνικά προβλήματα και απευθύνεται στα εθνικιστικά αντανακλαστικά της εκλογικής πελατείας του.

Ουσιαστικά, όπως υποστηρίζουν οι ίδιοι, κάνει εξωτερική πολιτική κοιτώντας στο εσωτερικό της χώρας του. Δηλαδή, κατά την συνήθη πρακτική της Τουρκίας, επιχειρεί να εξάγει την κρίση. Κάτι ιδιαιτέρως σημαντικό, που αφορά άμεσα στην Ελλάδα, ειδικά στις παρούσες δύσκολες συγκυρίες στα ελληνο-τουρκικά.

«Εσωτερικός εχθρός»

Όλα ξεκίνησαν προ ημερών, με το κοινό ανακοινωθέν της 18ης Οκτωβρίου από τις πρεσβείες του Καναδά, της Γαλλίας, της Φινλανδίας, της Δανίας, της Γερμανίας, της Ολλανδίας, της Νέας Ζηλανδίας, της Νορβηγίας, της Σουηδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Με αυτό, οι πρέσβεις, προφανώς κατόπιν οδηγιών των πολιτικών και διπλωματικών ηγεσιών των χωρών τους, ζητούσαν μια «δίκαιη και γρήγορη διευθέτηση της υπόθεσης Καβαλά».

Ο Οσμάν Καβαλά, σημειώνει το γαλλικό, Franceinfo - Radio France, συνελήφθη το 2017. Εκτοτε κρατείται, με την κατηγορία (!) της υποστήριξης των μεγάλων λαϊκών διαδηλώσεων του κινήματος για το «πάρκο Γκεζί», στην Κωνσταντινούπολη, το 2013. Στη συνέχεια, κατηγορήθηκε ότι ενεπλάκη στο αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου 2016 στην Τουρκία.

Για την Αγκυρα, ο Καβαλά αποτελεί το σύμβολο του πλουσίου, ο οποίος έχει στενές σχέσεις με διεθνείς Οργανισμούς και την ΕΕ, υποστηρίζει τις καταπιεσμένες μειονότητες και μπορεί να ενεργοποιήσει και κινητοποιήσει την ονομαζόμενη «κοινωνία των πολιτών».

Για την ισλαμο-εθνικιστική φρασεολογία της εξουσίας, που έχει ως στόχο να χωρίσει την κοινωνία σε «εμάς» και τους «εχθρούς μας», ο Καβαλά έχει γίνει κατά κάποιο τρόπο η προσωποποίηση του «εσωτερικού εχθρού».

«Personae non gratae»

Αμέσως, μετά ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε του δέκα πρέσβεις ως «personae non gratae» (ανεπιθύμητους). Κάτι που, στη διπλωματική γλώσσα, σημαίνει πρακτικά απέλαση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, στη συνέχεια, σε ομιλία του σε συγκεντρωμένους οπαδούς του, στο πλαίσιο εγκαινίων δημοσίων έργων στο Εσκισεχίρ, είπε:

«Αυτός που λέμε Καβαλά είναι το υποκατάστημα του Σόρος στην Τουρκία. Δέκα πρέσβεις έρχονται για αυτόν στο υπουργείο Εξωτερικών. Τι αγένεια είναι αυτή πια; Τι νομίζετε ότι είναι εδώ; Εδώ είναι η Τουρκία, Τουρκία! Αυτή δεν είναι μια περιθωριακή χώρα όπως νομίζετε. Αυτή είναι η Τουρκία. Πασίγνωστη, ένδοξη Τουρκία. Δεν μπορείτε να έρχεστε στο υπουργείο Εξωτερικών και να δίνετε εντολές.

Ετσι, κι εγώ έδωσα τις απαραίτητες εντολές στον υπουργό Εξωτερικών μας. Του είπα τι πρέπει να κάνει. Για αυτούς τους δέκα πρέσβεις είπα: «Θα ασχοληθείτε μια ώρα αρχίτερα για να κηρυχθούν «personae non gratae». Ετσι θα μάθουν, θα καταλάβουν τι είναι η Τουρκία. Από τη στιγμή που δεν ξέρουν ή δεν καταλαβαίνουν την Τουρκία, θα φύγουν από εδώ».

Ακροδεξιά, εθνικιστικά στηρίγματα

Ιδιαιτέρως ενδιαφέρον είναι ότι την ίδια στιγμή που προέβαινε σε αυτές τις δηλώσεις, δημόσια χείρα βοηθείας έσπευσε να του προσφέρει, ως ήταν αναμενόμενο, η ακροδεξιά πτέρυγα της συγκυβέρνησης Ερντογάν. Το ακραίο εθνικιστικό κόμμα του Ντεβλέτ Μπαχτσελί, MHP.

Αυτός ανέλαβε να υψώσει τους τόνους τόσο για τις συμφωνίες της Ελλάδας με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία, όσο και για τις πρωτοβουλίες δέκα πρεσβειών στην Τουρκία, καθώς και για την όχι και τόσο θετική έκθεση αξιολόγησης της Τουρκίας από την ΕΕ, που δόθηκε στη δημοσιότητα επίσης αυτές τις ημέρες.

 

Η εμφάνιση Μπαχτσελί, που συγκυβερνά με το κόμμα του Τ.Ερντογάν, ΑΚΡ, δεν ήταν τυχαία. Πόσο μάλλον, αφού «συνεισφέρει» με μια σημαντική εκλογική πελατεία στον Ερντογάν.

Συνάντηση με Μπάιντεν

Σε αυτό το δραματικά αρνητικό κλίμα, πόσο μάλλον εάν υλοποιηθεί η απειλή για απελάσεις, καθίσταται πολύ αμφίβολο εάν θα συναντηθούν ο Τζο Μπάιντεν και ο Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής των G20, στη Ρώμη, στις 30-31 Οκτωβρίου 2021.

Εως τώρα, πάντως, απελάσεις δεν έχουν κοινοποιηθεί στις δέκα πρεσβείες. Αλλά ούτε και η Δύση έχει αντιδράσει ουσιαστικά. Προφανώς, άπαντες τηρούν στάση αναμονής για τα επόμενα βήματα -εάν βέβαια αυτά γίνουν- εκ μέρους της Αγκυρας.

Ούτε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν Υβ Λε Ντριάν, ούτε οι ομόλογοί του των υπολοίπων εννέα χωρών σχολίασαν το θέμα, σημειώνει το Franceinfo, το οποίο αναφέρει ότι γαλλική διπλωματική πηγή απάντησε πως «δεν έχουμε λάβει ακόμη καμία επίσημη ειδοποίηση» από την Αγκυρα.

ΕΕ: Ωρα για κοινή «γραμμή»

Αυτές οι πρακτικές Ερντογάν να τεντώνει το σκοινί, φαίνεται ότι προκαλούν πλέον προβληματισμούς στην Ευρώπη.

Ενδεικτική είναι η ανάρτηση στο twitter του Γερμανού διπλωμάτη, πρώην πρέσβη στις ΗΠΑ και τη Βρετανία, και επικεφαλής της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια (Munich Security Conference -MSC), Wolfgang Ischinger, ο οποίος γράφει: «Τι θα λέγατε για μια μικρή κοινή δράση από τα κράτη μέλη της ΕΕ; Κήρυξη Τούρκων πρέσβεων στην ΕΕ ως «persona non grata»; Ετσι, επιδεικνύεται αλληλεγγύη και επισημαίνουμε: μην τα βάζετε με την ΕΕ;»

Από τη μεριά του, ο Τούρκος αναλυτής, Soner Cagaptay, σε ανάρτησή του, παρατήρησε ότι από τη λίστα των πρέσβεων που εξέδωσαν το κοινό ανακοινωθέν, είναι «εμφανής η απουσία του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ισπανίας και της Ιταλίας». Κάτι που δείχνει την «ύπαρξη μιας υποομάδας στη Δυτική οικογένεια των εθνών που είναι ικανή να παρακάμψει την αντιπαράθεση με την Άγκυρα».

Ευρω-θεσμοί

Από τη μεριά του, ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, Νταβίντ Σασόλι, αναφερόμενος στην απόφαση του Τούρκου Προέδρου να κηρυχθούν «persona non grata» οι δέκα πρέσβεις έκανε λόγο για «αυταρχική διολίσθηση της τουρκικής κυβέρνησης. Δεν θα φοβηθούμε. Ελευθερία για τον Οσμάν Καβαλά», είπε.

Να σημειωθεί πως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), τον Δεκέμβριο του 2019, με απόφασή του, ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του φυλακισμένου. Στο μεταξύ, η ΕΕ, για τον ίδιο λόγο, και συνολικότερα για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, έχει «προειδοποιήσει» με κυρώσεις. Η Αγκυρα, ωστόσο, αρνείται να συζητήσει το θέμα.

Απελάσεις Τούρκων πρέσβεων

Όπως εξηγεί στο Franceinfo ο αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών και Στρατηγικών Σχέσεων (IRIS) και ειδικός σε θέματα Τουρκίας, Ντινιέ Μπιγιόν, η κήρυξη πρέσβη ως «persona non grata» είναι ένα σπάνιο μέτρο, το οποίο θα είχε σοβαρές συνέπειες για την Τουρκία.

«Σε διπλωματικούς όρους, η απάντηση που θα πρέπει να δοθεί, θα είναι συμμετρική», εξηγεί. «Οι Τούρκοι πρέσβεις σε αυτές τις δέκα χώρες θα πρέπει να επιστρέψουν στην Τουρκία».

Ο αναλυτής χαρακτηρίζει «το παιχνίδι που παίζει ο Ερντογάν, άκρως επικίνδυνο, γιατί περιφρονεί τις διπλωματικές διαδικασίες». Πόσο μάλλον, αφού προβαίνει σε τέτοιες κινήσεις με γνώμονα εσωτερικά πολιτικά οφέλη, σε βάρος των σχέσεων της Τουρκίας με χώρες «κεφαλαιώδους σημασίας για την τουρκική οικονομία και για τις πολιτικές της σχέσεις».

Με το βλέμμα στο εσωτερικό

Κατά τον ίδιον, με αυτή την τακτική, ο Ερντογάν απευθύνεται στα εθνικιστικά αντανακλαστικά ψηφοφόρων του. Υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι όλες οι χώρες τις οποίες στοχοποιεί είναι μέλη του ΟΟΣΑ, όπως η Τουρκία, ενώ οι επτά από τις δέκα είναι μέλη του ΝΑΤΟ, βασικός παίκτης του οποίου είναι η Τουρκία.

«Ο Ερντογάν θέλει να χτυπήσει πολύ σκληρά», εκτιμά ο Μπιγιόν. Κι' αυτό, «γιατί βρίσκεται σε μια αρκετά περίπλοκη εσωτερική πολιτική κατάσταση. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι στην πρόθεση ψήφου έχει πέσει στο 30%. Κάτι που εξηγείται από την πολύ προβληματική οικονομική κατάσταση».

Παίζοντας, λοιπόν, το χαρτί των ξένων παρεμβάσεων, ο Ερντογάν «προσπαθεί να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να συσπειρώσει την εκλογική πελατεία του».

Τούρκοι διπλωμάτες

Η απόφαση (;) Ερντογάν, πάντως, δέχεται και εξ' οικείων τα βέλη. Δεν είναι λίγοι εκείνοι, μεταξύ των οποίων και πρώην διπλωμάτες, οι οποίες εξέφρασαν δημόσια μάλιστα τη διαφωνία τους.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Τούρκου, πρώην πρέσβη στο Αζερμπαϊτζάν, Alper Coşkun, ο οποίος, σε ανάρτησή του στο twitter έγραψε ότι «η απέλαση πρέσβεων δεν είναι ο τρόπος για να υπερασπιστούμε τα εθνικά συμφέροντα ή να εξηγήσουμε τη θέση κάποιου για οποιοδήποτε θέμα. Η παρορμητική εξωτερική πολιτική με το βλέμμα στην εσωτερική πολιτική μόνο επιδεινώνει την απομόνωση της Τουρκίας».

 

ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ακολουθήστε το law&order.gr στο Google Newsγια να ενημερώνεστε για όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις σε Ελλάδα και όλο τον κόσμο στο law&order.gr

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo