• Άρθρα
  • Ετικέτες
  • Αρθρογράφοι

ΕΕ-Τουρκία: Προς νέες συμφωνίες για Τελωνειακή Ενωση και Μεταναστευτικό - Στο μικροσκόπιο Κυπριακό και Αμμόχωστος

Θανάσης Αργυράκης 25-06-2021 20:54
ΕΕ-Τουρκία: Προς νέες συμφωνίες για Τελωνειακή Ενωση και Μεταναστευτικό - Στο μικροσκόπιο Κυπριακό και Αμμόχωστος
Μοναδική διαφορά σε σχέση με τις προηγούμενες Συνόδους Κορυφής, ως προς την σαφήνεια και την κατηγορηματική στάση, είναι η αναφορά στα Βαρώσια

Με τα γνωστά ευχολόγια για ειρηνική διευθέτηση των προβλημάτων στην περιοχή μας και δίχως κάποια ιδιαίτερη αλλαγή στην φρασεολογία που υπήρχε στις τελευταίες Συνόδους Κορυφής της ΕΕ, που είχαν χαρακτηριστικά κατευνασμού έναντι της Τουρκία, ολοκληρώνεται και αυτό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. 

Μοναδική διαφορά σε σχέση με τις προηγούμενες Συνόδους του, ως προς την σαφήνεια και την κατηγορηματική στάση, είναι η αναφορά στα Βαρώσια, όπου ήδη η Τουρκία έχει προχωρήσει στον «τρίτο Αττίλα». Κάτι που, ως όλα δείχνουν, πιστώνεται στη Λευκωσία.

Το κύριο, ωστόσο, που προέκυψε από την τελευταία Σύνοδο Κορυφής είναι η σαφής πρόθεση της ΕΕ να παρατείνει τον μήνα του μέλιτος με την Τουρκία, ανοίγοντας, μάλιστα, τον δρόμο για την αναθεώρηση της Συμφωνίας του 2016 για το Μεταναστευτικό-Προσφυγικό, καθώς και για νέα συμφωνία Τελωνειακής Ενωσης ΕΕ-Τουρκίας. Δηλαδή, για δύο από τα ζητήματα-«κλειδιά» στις σχέσεις Βρυξελλών-Άγκυρας.

Ακρως ενδιαφέρον είναι ότι η ΕΕ αναλίσκεται και πάλι σε ευχολόγια, καλώντας την Τουρκία να συμβάλλει με θετικό τρόπο στην περιφερειακή ειρήνη. Κάτι που αφορά, όχι μόνον το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και τη Λιβύη, τη Συρία, τον Καύκασο, και άλλες περιοχές, όπου η γείτων έχει ανοικτή εμπλοκή και έχει κάνει στρατιωτικές επεμβάσεις.

Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας στον ξένο Τύπο, στην πρόσφατη Διάσκεψη του Βερολίνου για το Λιβυκό, ναι μεν έγινε λόγος για αποχώρηση όλων των μισθοφόρων από τη Λιβύη, αλλά η Τουρκία για μια ακόμη φορά κρύφτηκε πίσω από τη συμφωνία «αμυντικής συνεργασίας» που έχει υπογράψει με την Τρίπολη, ισχυριζόμενη ότι τα στρατεύματά της νομίμως βρίσκονται στην χώρα, και, ως εκ τούτου, δεν υπόκεινται στην κατηγορία όσων πρέπει να αποχωρήσουν.

Ως ξένα μισθοφορικά στρατεύματα έχουν αναφερθεί μονάδες «ιδιωτών» από τη Ρωσία, από γειτονικές χώρες της Λιβύης, καθώς και Σύροι μισθοφόροι που μεταφέρθηκαν τόσο από την Τουρκία και το Κατάρ, όσο και από τη Ρωσία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Από τις αποφάσεις της ΕΕ, πάντως, δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι αναφορές στην εσωτερική καταστολή στην γείτονα, και στην περιστολή των δημοκρατικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κάτι, που μετ' επιτάσεως ζητάει τόσο το Ευρωκοινοβούλιο όσο και αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και κοινωνικοί φορείς.

Ο παράγων Μέρκελ

Από τη μεριά του, ο τουρκικός Τύπος δίδει ιδιαίτερη έμφαση στις δηλώσεις Μέρκελ περί επικαιροποίησης της συμφωνίας Τελωνειακής Ενωσης.

Σύμφωνα με το τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο, Anadolu, η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, δήλωσε ότι «θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε πάνω στην Τελωνειακή Ενωση», και ότι «αναμένουμε εποικοδομητική στάση από την Τουρκία». Πόσο μάλλον, αφού, όπως είπε, «έχουμε διαπιστώσει μια βελτίωση στην κατάσταση στη Μεσόγειο».

Ενδεικτικές, επίσης, είναι αναφορές σε τουρκικά ΜΜΕ, όπως στον ιστότοπο, T24, σύμφωνα με τον οποίο «ξεκινούν οι εργασίες για την Τελωνειακή Ένωση», αλλά ταυτόχρονα υπάρχει «ανησυχία για την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων» στην Τουρκία.

Κατά τα λοιπά, η πλειοψηφία των ΜΜΕ αναφέρεται στο πακέτο των 3,5 δισ. ευρώ που θα δοθεί στην Τουρκία για τους Σύρους πρόσφυγες.

Κατά την εφημερίδα, Hürriyet, πάντως, αν και «υπάρχουν οι καλές προθέσεις από τη μεριά της ΕΕ, δεν υπάρχει πολλή πράξη. Η θέση της ΕΕ είναι ότι οι σχέσεις βρίσκονται σε καλύτερο σημείο από ό,τι τους προηγούμενους μήνες, αλλά δεν έχουν ξεπεραστεί όλα τα προβλήματα».

«Ηρεμα καλοκαιρινά νερά»

Στο κείμενο συμπερασμάτων του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο:

1. «Εκφράζει ικανοποίηση για την αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία πρέπει να διατηρηθεί σύμφωνα με τη δήλωση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης Μαρτίου 2021».

Μεταξύ άλλων, στο κείμενο της Συνόδου του Μαρτίου αναφερόταν: «Υπενθυμίζουμε το στρατηγικό συμφέρον της ΕΕ για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και για την ανάπτυξη συνεργατικής και αμοιβαίως επωφελούς σχέσης με την Τουρκία.

Χαιρετίζουμε την πρόσφατη αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο με τη διακοπή των παράνομων δραστηριοτήτων γεώτρησης, την επανέναρξη των διμερών συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και τις προσεχείς συνομιλίες για το Κυπριακό υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών».

(...) Καλούμε την Τουρκία να απέχει από νέες προκλήσεις ή μονομερείς ενέργειες κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου».

Φύλλο συκής

2. «Επαναλαμβάνει ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να συζητήσει με την Τουρκία κατά τρόπο σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο για την ενίσχυση της συνεργασίας σε διάφορους τομείς κοινού ενδιαφέροντος, υπό τις καθορισμένες προϋποθέσεις που τέθηκαν τον Μάρτιο, καθώς και σε προηγούμενα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Σύμφωνα με το πλαίσιο αυτό, σημειώνει την έναρξη εργασιών σε τεχνικό επίπεδο για εντολή σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ενωσης ΕΕ-Τουρκίας και υπενθυμίζει την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι τρέχουσες δυσκολίες στην υλοποίηση της Τελωνειακής Ενωσης και να εξασφαλιστεί η ουσιαστική εφαρμογή της σε όλα τα κράτη μέλη».

Ουσιαστικά, δηλαδή, δίδεται το πράσινο φως για έναρξη του παζαριού για την Τελωνειακή Ενωση. Κάτι που καίει την Τουρκία. Ο μοναδικός όρος, που μάλλον αποτελεί φύλλο συκής, είναι η «αναστρεψιμότητα».

Η υπογράμμιση για «εφαρμογή της Τελωνειακής Ενωσης σε όλα τα κράτη» έχει να κάνει με την Κύπρο, και το γεγονός ότι η Τουρκία δεν την αναγνωρίζει. Πρόκειται, βέβαια, για κάτι το αυτονόητο. Διότι θα ήταν αδιανόητο να γίνει το χατήρι της Τουρκίας και να εξαιρεθεί η Κύπρος από τους κανόνες της Τελωνειακής Ενωσης. Αλλά, ακόμα και για τα αυτονόητα, η Λευκωσία πρέπει να επιμένει να καταγραφούν στο χαρτί!

Πολλή «λύπη» για το Κυπριακό

3. «Υπενθυμίζει τα προηγούμενα συμπεράσματά του και παραμένει απολύτως προσηλωμένο στη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού στη βάση δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Υπογραμμίζει τη σημασία του καθεστώτος των Βαρωσίων και ζητεί τον πλήρη σεβασμό των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ιδίως των αποφάσεων αριθ. 550, 789 και 1251.

Εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η άτυπη σύνοδος στη Γενεύη υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών δεν άνοιξε το δρόμο για την επανέναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων. Η ΕΕ θα συνεχίσει να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στην υποστήριξη της διαδικασίας».

Το θέμα των Βαρωσίων (Αμμόχωστος) θεωρείται σημαντικό, διότι η Τουρκία, παραβιάζοντας κάθε απόφαση του ΟΗΕ, άνοιξε την περιοχή, προχωρώντας ουσιαστικά στον «τρίτο Αττίλα». Αναμένεται, δε, κατά την επίσκεψη Ερντογάν στη θλιβερή επέτειο της τουρκικής εισβολής να «σφραγίσει» αυτή την απόφαση. Ως γνωστόν, το «άνοιγμα» της Αμμοχώστου έγινε με πανηγυρικό τρόπο, πάλι παρουσία Ερντογάν.

Κατά τα λοιπά, όσον αφορά την επίλυση του Κυπριακού, η ΕΕ περιορίζεται να εκφράζει τη λύπη της, όταν η Τουρκία τορπίλισε για μια ακόμη φορά μια διεθνή Διάσκεψη για το Κυπριακό, τον Απρίλιο του 2021, στην Ελβετία, ζητώντας δύο κράτη και διχοτόμηση της Κύπρου.

Ανοίγει ο δρόμος

4. «Σημειώνει τις προπαρασκευαστικές εργασίες για διαλόγους υψηλού επιπέδου με την Τουρκία σχετικά με θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως η μετανάστευση, η δημόσια υγεία, το κλίμα, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και περιφερειακά ζητήματα».

Ουσιαστικά, δηλαδή, η ΕΕ ανοίγει διάπλατα τον δρόμο, όχι μόνο για την Τελωνειακή Ενωση, αλλά και για το Μεταναστευτικό - Προσφυγικό, και σειρά άλλων ευρω-τουρκικών θεμάτων.

Το ερώτημα είναι, βέβαια, εάν είναι διατεθειμένη η ΕΕ να διαπραγματευτεί όντως σκληρά με την Αγκυρα. Διότι η έως τώρα στάση της δεν χαρακτηρίζεται από αυστηρότητα, συνέπεια και σκληρή διαπραγμάτευση.

Να σημειωθεί, εξάλλου, πως δεν είναι μόνο η Ευρώπη που έχει ανάγκη την Τουρκία, όπως πολλοί υποστηρίζουν μονόπλευρα, αλλά και ότι η Τουρκία έχει επιτακτική ανάγκη την Ευρώπη.

Ως εκ τούτου, οι όποιες συμφωνίες υπάρξουν, επιβάλλεται να έχουν τόσο αυστηρές ασφαλιστικές δικλείδες, ώστε στη συνέχεια, αφού έχει αποσπάσει ό,τι μπορεί, να δυσκολευτεί η Τουρκία να επιστρέψει στην «πολιτική των κανονιοφόρων» στην ευρύτερη γειτονιά της.

Η έως τώρα πρακτική της ΕΕ, ωστόσο, δημιουργεί έντονες επιφυλάξεις ως προς τα επόμενα βήματα που σχεδιάζονται στα ευρω-τουρκικά. Και η ανησυχία αυτή είναι έντονη ιδιαίτερα στην Κύπρο και στην Ελλάδα.

5. «Καλεί την Επιτροπή να υποβάλει χωρίς καθυστέρηση επίσημες προτάσεις για τη συνέχιση της χρηματοδότησης υπέρ των Σύρων προσφύγων και των κοινοτήτων υποδοχής στην Τουρκία, την Ιορδανία, τον Λίβανο και άλλα σημεία της περιοχής, σύμφωνα με τη δήλωση που εξέδωσαν τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Μάρτιο του 2021 και στο πλαίσιο της συνολικής μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ».

«Αγκάθια»

6. «Το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα στην Τουρκία παραμένουν μείζον ζήτημα. Ο διάλογος για τα θέματα αυτά εξακολουθεί να είναι αναπόσπαστο μέρος της σχέσης ΕΕ-Τουρκίας».

7. «Σύμφωνα με το κοινό συμφέρον της ΕΕ και της Τουρκίας για περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένει από την Τουρκία και όλους τους παράγοντες να συνεισφέρουν θετικά στην επίλυση περιφερειακών κρίσεων».

Τουρκικές «γκρίνιες»

Από τη μεριά της Άγκυρας, όπως πάντα άλλωστε μετά από κάθε Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, δεν έλειψαν οι «γκρίνιες». Μια συνηθισμένη πρακτική, βέβαια, στο πλαίσιο του ευρω-τουρκικού «παζαριού».

Αναλυτικότερα, σε ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει πως οι τελευταίες «αποφάσεις της ΕΕ απέχουν πολύ από το να περιλαμβάνουν τα αναμενόμενα και απαραίτητα βήματα».

Ειδικότερα, για μια ακόμη φορά επιρρίπτει τις ευθύνες στην Κύπρο και την Ελλάδα, σημειώνοντας ότι «η Τουρκία έχει κάνει περισσότερα από αυτά που της αναλογούν σε ό,τι αφορά την αποκλιμάκωση των εντάσεων και την έναρξη διαλόγου και συνεργασίας. Η αναγνώριση της ΕΕ ότι η ένταση έχει μειωθεί και η καθυστέρηση της λήψης συγκεκριμένων αποφάσεων για την εφαρμογή της θετικής ατζέντας, συμπεριλαμβανομένης της επικαιροποίησης της Τελωνειακής Ένωσης, εκλαμβάνεται ως τακτική καθυστέρησης, έλλειψη βούλησης και κατάχρηση της ιδιότητας του κράτους μέλους της ΕΕ από ένα ή δύο κράτη μέλη. Η αποφυγή αναφοράς στο καθεστώς υποψηφιότητάς μας στο κείμενο, επιβεβαιώνει επίσης αυτήν την άποψη».

Επιπλέον, «αντί να προτείνει διάλογο για το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, η ΕΕ θα μπορούσε να προετοιμάσει το δρόμο για ενταξιακές διαπραγματεύσεις και να θέσει τα θεμέλια για ταχύτερη πρόοδο στη χώρα μας για τα κεφάλαια 23 και 24».

Οσον αφορά «το προτεινόμενο νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας, αυτό απευθύνεται στους Σύριους πρόσφυγες, όχι στην Τουρκία, και ουσιαστικά αποτελεί ένα βήμα για τη διασφάλιση της ειρήνης και της ασφάλειας της ΕΕ. Η μείωση της συνεργασίας για τη μετανάστευση μόνο στην οικονομική διάσταση αποτελεί μεγάλο λάθος. Η στόχευση για στενή συνεργασία σε αυτόν τον τομέα θα είναι προς όφελος όλων».

Σχετικά με το Κυπριακό, αναφέρει ότι «οι αποφάσεις της Συνόδου αποτελούν, ως συνήθως, επανάληψη των απόψεων του ελληνικού – ελληνοκυπριακού διδύμου. Με αυτή τη στάση, η ΕΕ αγνόησε για άλλη μια φορά τους Τουρκοκύπριους και αγνόησε τα ίσα δικαιώματά τους. Όσο συνεχίζεται αυτή τη στάση της ΕΕ, δεν είναι δυνατόν να υπάρξει εποικοδομητική συμβολή στο Κυπριακό. Επ’ ευκαιρία, καλούμε την ΕΕ να δει για άλλη μια φορά τις πραγματικότητες της νήσου, να αναγνωρίσει τους Τουρκοκύπριους και τα κεκτημένα ίσα δικαιώματά τους και να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που έγιναν το 2004».

Τέλος, για το Μεταναστευτικό αναφέρει ότι «αυτό που απαιτείται για να διατηρηθεί η θετική δυναμική που επιτεύχθηκε και να προωθηθούν οι σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ μέσω της «θετικής ατζέντας» με την προοπτική της ένταξης, είναι η αναθεώρηση της Συμφωνίας της 18ης Μαρτίου σε όλες τις πτυχές της και με μια ολιστική κατανόηση και να την καταστήσουμε λειτουργική κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες και στα κοινά συμφέροντα».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo