• Άρθρα
  • Ετικέτες
  • Αρθρογράφοι

Η Ελλάδα και το άνοιγμα στην Αφρικανική Ήπειρο

Ιάσονας Αλεξάνδρου 08-06-2021 13:46
Η Ελλάδα και το άνοιγμα στην Αφρικανική Ήπειρο
Αυτό που χαρακτηρίζει πλεόν την στρατηγική της χώρας μας στο επίπεδο της αμυντικής διπλωματίας είναι η εξωστρέφεια

Στις 7 Μαρτίου δόθηκε στη δημοσιότητα από το ΓΕΕΘΑ ένας χάρτης που αποτύπωνε την παρουσία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε διάφορες αποστολές, σε Μεσόγειο, Βαλκάνια αλλά και στον Περσικό Κόλπο, ενώ η ανακοίνωση που τον συνόδευε έκλεινε με μία πολύ χαρακτηριστική φράση: «Πρόθεση του ΓΕΕΘΑ είναι η περαιτέρω διεύρυνση των δράσεων με σκοπό την υποστήριξη των εθνικών συμφερόντων και την ενδυνάμωση των διμερών και πολυμερών συνεργασιών». Μία φράση που αποτυπώνει την εξωστρέφεια που χαρακτηρίζει την στρατηγική της χώρας μας σήμερα στο επίπεδο της αμυντικής διπλωματίας, σε περιοχές που μέχρι πρότινος δεν είχε έντονη παρουσία, όπως η ήπειρος της Αφρικής, ένας χώρος που προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες και πλεονεκτήματα για την εξυπηρέτηση των ελληνικών εθνικών συμφερόντων.

Στο παρελθόν, η χώρα μας απείχε από τα τεκταινόμενα στην Αφρική, το οποίο ήταν εν μέρει και αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης που σήμερα πλέον έχει παρέλθει. Επίσης, δεν είχε βρει τρόπο να επωφεληθεί ούτε μέσω της ΕΕ, που είναι γνωστό ότι χορηγεί εδώ και δεκαετίες σημαντική χρηματική βοήθεια για την ανάπτυξη της Αφρικής, μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία έπραττε ακριβώς το αντίθετο. Εκμεταλλευόταν ευκαιρίες και επιχειρούσε μεθοδική διείσδυση στην περιοχή, με σκοπό να διευρύνει την επιρροή της στο μεγαλύτερο μέρος της αφρικανικής ηπείρου. Με όπλο την «ήπια ισχύ» και την κοινή θρησκευτική μουσουλμανική αντίληψη, επεδίωκε να προσεταιριστεί τους λαούς των αφρικανικών κρατών, με σκοπό να έχει λόγο στις εξελίξεις και να είναι ο υποτιθέμενος «εγγυητής ευημερίας» στην περιοχή. Στην πραγματικότητα όμως δεν επιθυμούσε τίποτα περισσότερο από την εξυπηρέτηση των επεκτατικών της στόχων, με την ίδρυση π.χ. μίας μεγάλης στρατιωτικής βάσης στη Σομαλία ώστε να αποκτήσει παρουσία στον Κόλπο του Άντεν, αλλά και ένα πλήθος έργων που σχεδίασε, ελπίζοντας ότι θα της δώσει τη δυνατότητα να ελέγχει με έμμεσο τρόπο την Ανατολική Αφρική. Όμως από το σημείο που αποκαλύφθηκαν οι πραγματικές προθέσεις της νεοθωμανικής αντίληψης που θέλησε να επιβάλει η Τουρκία, δημιουργήθηκαν αντίρροπες δυνάμεις και σχήματα με σκοπό την αναχαίτισή τους. Αν σήμερα κάποιος συνυπολογίσει και τα μέτωπα που έχει ανοίξει στο εσωτερικό της με τα οικονομικά προβλήματα που όλο και πληθαίνουν, τότε θα μπορούσε κάποιος να πει ότι το ενδεχόμενο της πλήρους αποτυχίας των μεγαλεπήβολων αυτών σχεδίων φαντάζει πιθανότερο από την ενδεχόμενη εδραίωση της ως περιφερειακή δύναμη.

Η τακτική αυτή της Τουρκίας είχε και άμεση επίδραση στα συμφέροντα της χώρας μας. Το παράνομο και ανιστόρητο τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιρροής της γείτονος στην Λιβύη. Επίσης, είχε αποκτήσει και τη δυνατότητα να επηρεάζει και το μεταναστευτικό, με τον έλεγχο ροών μεταναστών από τις αφρικανικές χώρες προς την Ευρώπη και ειδικότερα προς την Ελλάδα, ώστε η χώρα μας να εξαναγκάζεται σε δυσανάλογο ως προς τις δυνατότητές της φορτίο, καλούμενη ενίοτε να διαχειριστεί και κοινωνικές αντιδράσεις στο εσωτερικό των τοπικών κοινωνιών.

Αυτή όμως η κατάσταση σήμερα αλλάζει. Οι δεσμοί που αναπτύσσει η Ελλάδα στην Αφρική με χώρες όπως η Αίγυπτος, αλλά και η διπλωματική επανεκκίνηση συνομιλιών με τη Λιβύη και όχι μόνο, συνεχώς πληθαίνουν.

Με την Αίγυπτο, οι συνεργασίες σε όλα τα επίπεδα (πολιτικό, στρατιωτικό, επιχειρηματικό) είναι σε συνεχή ανοδική πορεία και έχουν τη δυναμική να αναβαθμίσουν πολλαπλά τη Χώρα μας. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ήδη συζητήσεις διεξάγονται στο ενεργειακό επίπεδο και τυχόν θετική έκβαση αυτής της συνεργασίας μπορεί να μετατρέψει την Ελλάδα σε ενεργειακό κόμβο για τη διασύνδεση μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής. Επίσης, οι εμπορικές σχέσεις με την Αίγυπτο που όλο και αυξάνονται, επιδρούν θετικά στην ελληνική οικονομία.

Αναφορικά με τη Λιβύη, εκτός από την επιχείρηση IRINI που έχει ως αποστολή την εφαρμογή του εμπάργκο όπλων που αποφάσισε ο ΟΗΕ και στην οποία η Χώρα μας έχει ισχυρή στρατιωτική παρουσία, στις 3 Απριλίου επαναλειτούργησε η Πρεσβεία της Ελλάδος στην Τρίπολη μετά από 7 χρόνια απουσίας. Παράλληλα και στο πλαίσιο της επανεκκίνησης των διμερών σχέσεων, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος πραγματοποίησε επίσκεψη στη Τρίπολη λίγες μέρες αργότερα και ήδη λειτουργεί Γενικό Προξενείο στη Βεγγάζη.

Αντίστοιχη κίνηση της ελληνικής διπλωματίας ήταν και το άνοιγμα Πρεσβείας στη γαλλόφωνη Σενεγάλη με έδρα το Ντακάρ που έγινε μέσα στον Μάρτιο, μία απόφαση που τονίζει τη σημασία που αποδίδει η Ελλάδα τόσο στο πλαίσιο ανάπτυξης συνεργασιών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, όσο και στην αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.

Οι εξελίξεις και οι προοπτικές για την περιοχή της Αφρικής σήμερα είναι τεράστιες και αυτό το αντιλαμβάνονται όλο και περισσότεροι. Η Ελλάδα βρίσκεται γεωγραφικά στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και πέντε θαλασσών και το τελευταίο διάστημα υλοποιεί μια στρατηγική αλλαγή στη βάση της εξωτερικής εξισορρόπησης και εξωστρέφειας με τη σύναψη ισχυρών συμμαχιών με φίλες χώρες, γεγονός που δημιουργεί δυναμική αναβάθμισης της χώρας μας και της προσδίδει ρόλο εάν όχι ρυθμιστή, διαμορφωτή των εξελίξεων στην περιοχή που εκτείνεται στο γεωγραφικό σύμπλοκο της Ευρώπης  - Ανατολικής Αφρικής και Ευρώπης – Μέσης Ανατολής. Με ισχυρά εφόδια την συμμετοχή σε διμερή και πολυμερή σχήματα, τη σιγουριά και την αξιοπιστία που εκπέμπουν οι Ένοπλες Δυνάμεις με τις συνεργασίες και την ισχυρή παρουσία τους, η Ελλάδα με ρεαλισμό και συνάμα ουσιαστική παρουσία στα δρώμενα της περιοχής συμβάλλει στη σταθερότητα και ασφάλεια της, δημιουργώντας παράλληλα νέο υπόδειγμα εφαρμογής συνεργασιών αμυντικού προσανατολισμού. Η αλλαγή όμως εδώ σε ότι αφορά το νέο υπόδειγμα, είναι ότι η Ελλάδα έχει βγει από το «καβούκι» της, πηγαίνει μακρύτερα χωρίς όμως να διεκδικεί ή να επιδιώκει το σφετερισμό κυριαρχικών δικαιωμάτων των γειτόνων της όπως κάνει η Τουρκία, παρά μόνο να υποστηρίζει τα εθνικά της συμφέροντα και να συμβάλει ουσιαστικά στην ειρήνη, σταθερότητα και πρόοδο της περιοχής.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo