Η δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη επαναπροσέγγιση Άγκυρας - Καΐρου - Με ΝΑΤΟϊκό καπέλο η Τουρκία στη Λιβύη

Θανάσης Αργυράκης 15-04-2021 15:03 Τελευταία ενημέρωση: 15-04-2021 15:04
Η δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη επαναπροσέγγιση Άγκυρας - Καΐρου - Με ΝΑΤΟϊκό καπέλο η Τουρκία στη Λιβύη
Για τα καλά φαίνεται πως έχει ανοίξει το «μέτωπο» της Ανατολικής Μεσογείου

Για τα καλά φαίνεται πως έχει ανοίξει το «μέτωπο» της Ανατολικής Μεσογείου. Εκτός των ελληνο-τουρκικών και του Κυπριακού, τα φώτα πέφτουν τόσο στην Αίγυπτο όσο και στη Λιβύη. Αφενός στην κατάσταση που διαμορφώνεται μετά την τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη Λιβύη, αφετέρου στις -μετά πολλών εμποδίων- προσπάθειες που γίνονται για αποκατάσταση των διόλου καλών σχέσεων Αιγύπτου - Τουρκίας.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, δήλωσε σήμερα ότι ήδη η Αίγυπτος προσκάλεσε τουρκική αντιπροσωπεία να επισκεφθεί την αραβική χώρα στην αρχή Μαΐου, καθώς και ότι, αργότερα, «θα συναντηθούμε με τον Σάμεχ Σούκρι», τον υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου. «Ελπίζω -είπε- να φέρουμε τις σχέσεις μας στο επίπεδο που θέλουμε».

ΝΑΤΟϊκό καπέλο

Στο μεταξύ, με αφορμή τη χτεσινή παρουσία του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στη μίνι σύνοδο του ΝΑΤΟ, παρουσία των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας των ΗΠΑ, του γενικού γραμματέα του Οργανισμού, και υπουργών Εξωτερικων που οι χώρες τους εμπλέκονται στο Αφγανιστάν, εμφανίστηκε η πληροφορία, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία επιδιώκει να φορέσει ΝΑΤΟϊκό καπέλο στην παρουσία της στη Λιβύη.

Σύμφωνα με τον λιβυκό ιστότοπο, 218News, η Τουρκία, με το «επιχείρημα» ότι μπορεί να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα στην αυξημένη ρωσική παρουσία στη Λιβύη, επιδιώκει να καλύψει την παρουσία της στη χώρα υπό τον μανδύα του ΝΑΤΟ.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η Άγκυρα δεν θα αντιταχθεί σε περιορισμένο αριθμό στρατιωτικών του ΝΑΤΟ στη Λιβύη.

Ως γνωστόν, πάντως, η τουρκική παρουσία στη Λιβύη αποτελεί μια ακόμα σοβαρή εστία τριβής ανάμεσα στο Κάϊρο και την Άγκυρα.

Επαφές

Ως προς την πορεία του διαλόγου με στόχο την αποκατάσταση των σχέσεων Τουρκίας - Αιγύπτου, ο Μ.Τσαβούσογλου εμφανίστηκε χτες συγκρατημένα αισιόδοξος.

Οι πληροφορίες και η φημολογία περί επαφών και επαναπροσέγγισης των δύο χωρών δίνουν και παίρνουν με ιδιαίτερη ένταση το τελευταίο διάστημα. Ωστόσο, ουδείς μπορεί να πει μετά βεβαιότητος εάν όλα αυτά αποτελούν απλά ευσεβείς πόθους της Άγκυρας ή πράγματι έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Όλα τα έως τώρα στοιχεία δείχνουν ότι, αναμφισβήτητα υπάρχει κινητικότητα και γίνονται επαφές, αλλά οι συνεννοήσεις είναι μετ' εμποδίων.

«Η προσέγγιση Αιγύπτου-Τουρκίας βρίσκεται μόλις στις αρχές της», εκτιμά ο αναλυτής, Σονέρ Καγκαπτάϋ (Soner Cagaptay - Turkish Research Programme at the Washington Institute for Near East Policy), μιλώντας στον ιστότοπο, thenationalnews.com.

Από τη μεριά του, ο Μ.Τσαβούσογλου, όπως αναφέρει το τουρκικό πρακτορείο, Anadolu, ανακοίνωσε συνάντηση σε επίπεδο υφυπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών και διευκρίνισε ότι η τοποθέτηση πρέσβη στην Αίγυπτο δεν έχει ακόμη συζητηθεί, προσθέτοντας ότι το ζήτημα θα μπορούσε να τεθεί στην ημερήσια διάταξη της συνάντησης των υφυπουργών.

Το μεγάλο «αγκάθι»

Σε αυτή τη φάση, το πρώτο μεγάλο «αγκάθι» είναι οι Αιγύπτιοι Αδελφοί Μουσουλμάνοι που έχουν βρει καταφύγιο στην Τουρκία, και από εκεί εκπέμπουν τηλεοπτικά προγράμματα, επικρίνοντας δριμύτατα τον Αιγύπτιο πρόεδρο, Αλ Σίσι.

Ως γνωστόν, οι σχέσεις των δύο χωρών κατέρρευσαν το 2013, όταν μετά από πραξικοπηματικές κινήσεις στρατιωτικών, με επικεφαλής τον Σίσι, ανατράπηκε βίαια, μέσα σε λουτρό αίματος, η τότε εκλεγμένη αιγυπτιακή κυβέρνηση του Μωχάμεντ Μόρσι, των Αδελφών Μουσουλμάνων. Ουσιαστικά, τον Μόρσι τον «έσπρωξε» στην κυβέρνηση η Αραβική Ανοιξη.

Ο Ταγίπ Ερντογάν -και σε ένδειξη αλληλεγγύης στους Αδελφούς Μουσουλμάνους- διέρρηξε πλήρως τις σχέσεις με την Αίγυπτο, ενώ έκτοτε η ρητορική του είναι άκρως επιθετική έναντι του Αλ Σίσι.

Τώρα, στο πλαίσιο των επαφών των δύο χωρών, το Κάϊρο ζητάει επιτακτικά την απαγόρευση της δραστηριότητας των Αιγυπτίων Αδελφών Μουσουλμάνων στην Τουρκία.

Σύμφωνα με τον αραβικό Τύπο, ήδη η τουρκική πλευρά φέρεται να πιέζει την ηγετική ομάδα των Αδελφών Μουσουλμάνων να σταματήσει τουλάχιστον τις λεκτικές επιθέσεις της, μέσω τηλεοπτικών σταθμών που εδρεύουν στην Τουρκία, απέναντι στην Αίγυπτο.

Φέρεται, επίσης, να έχει επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς στα στελέχη των Αδελφών Μουσουλμάνων, Yahya Musa και Alaa al-Samahi, τα οποία η Αίγυπτος καταζητά, ισχυρίζεται ότι είναι «τρομοκράτες» και εγκέφαλοι «τρομοκρατικών οργανώσεων», καθώς και ότι εμπλέκονται σε δολοφονίες Αιγυπτίων αξιωματούχων.

Εκτιμάται ότι αυτές οι κινήσεις εκ μέρους της Άγκυρας «ξεκλείδωσαν» τις επαφές της αιγυπτιακής με την τουρκική πλευρά.

Οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι

Στην «διμερή ατζέντα», ωστόσο, βρίσκεται η οριστική απαγόρευση της λειτουργίας των Αδελφών Μουσουλμάνων, η σύλληψη των Αιγυπτίων που επέστρεψαν ή επιστρέφουν από τον πόλεμο στη Συρία, καθώς και η τελεσίδικη παύση της χρηματοδότησης προς τους τηλεοπτικούς σταθμούς των Αιγυπτίων Αδελφών Μουσουλμάνων που βρίσκονται στην Τουρκία.

Σύμφωνα με αραβικά ΜΜΕ που επικαλούνται κύκλους των Αδελφών Μουσουλμάνων στην Κωνσταντινούπολη, ήδη η Άγκυρα έβαλε φραγμό στις «πύρηνες αντι-Σίσι» τηλεοπτικές εμφανίσεις που έκανε ο Γιαχία Μούσα.

Ένα πρόσωπο, από τα πλέον καταζητούμενα στην Αίγυπτο, λόγω της εμπλοκής του, όπως ισχυρίζονται οι αιγυπτιακές Αρχές, μεταξύ των άλλων, στη δολοφονία του γενικού εισαγγελέα της Αιγύπτου εναντίον του, σε ύποπτες χρηματοδοτήσεις και σε τρομοκρατικές ενέργειες.

Το όνομά του καταχωρήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2021, λίγο προτού αποχωρήσει ο Ν.Τράμπ από την προεδρία, στη λίστα της διεθνούς τρομοκρατίας του State Department. Το ίδιο και του Αλάα Αλ Σαμάχι.

Μάλιστα, σύμφωνα με μερίδα αραβικών ΜΜΕ, δεν αποκλείεται ο Γ.Μούσα να έχει εγκαταλείψει την Τουρκία. Κάποιοι κάνουν λόγο για διαφυγή του πριν από αρκετούς μήνες, επειδή φοβόταν ότι η Τουρκία θα τον παρέδιδε στην Αίγυπτο, σε περίπτωση αποκατάστασης των τουρκο-αιγυπτιακών σχέσεων.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δεν λείπουν και οι Αιγύπτιοι αναλυτές, οι οποίοι εκτιμούν ότι τελικώς η Τουρκία θα αποκηρύξει οριστικά την οργάνωση των Αδελφών Μουσουλμάνων.

Αργά ή γρήγορα, υποστηρίζουν, θα εξομαλυνθούν οι σχέσεις Αιγύπτου - Τουρκίας. Και οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι θα συμπεριληφθούν στο «πακέτο» των ντηλ που θα κλείσουν οι δύο πλευρές. Πρώτο στάδιο είναι το «λουκέτο» στους τηλεοπτικούς σταθμούς της οργάνωσης που εκπέμπουν από την Τουρκία. Κατόπιν, η πλήρης απαγόρευση της δράσης της οργάνωσης.

Ωστόσο, προς το παρόν, τα διαμένοντα στελέχη και μέλη της οργάνωσης στην Τουρκία χρησιμοποιούνται ως εργαλείο στα χέρια της Άγκυρας εναντίον του Σίσι.

Τουρκο-αιγυπτιακή ΑΟΖ

Ως όλα δείχνουν, όμως, το Κάϊρο δεν αρκείται στο να τραβήξει η Τουρκία το αυτί των Αδελφών Μουσουλμάνων, αλλά, όπως επισημαίνουν αναλυτές, ζητάει πολύ περισσότερα. Χαρακτηριστικά, ο Τούρκος, πρώην πρέσβης, Mithat Rende, λέγει ότι το Κάιρο απαίτησε δράση.

Αφενός να παραδώσει - εκδώσει ηγετικά στελέχη των Αδελφών Μουσουλμάνων που ζουν ως εξόριστοι στην Τουρκία και να βάλει οριστικό «λουκέτο» στα κάθε μορφής ΜΜΕ τους, αφετέρου να αλλάξει η επιθετική ρητορική του Ερντογάν απέναντι στον Σίσι και, έτσι, ουσιαστικά να παραδεχτεί τη νομιμότητά του. Κάποιοι, μάλιστα, έχουν ρίξει την ιδέα να επισκεφθεί ο Ερντογάν το Κάϊρο.

Εφόσον η Τουρκία ειλικρινά επιδιώκει μια νέα συμφωνία στη Μεσόγειο, μια συμφωνία οριοθέτησης της τουρκο-αιγυπτιακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), που, όπως υποστηρίζει η Αγκυρα, θα «προσφέρει» στην Αίγυπτο επιπλέον θαλάσσιες περιοχές ίσες με το μέγεθος του Κατάρ, τότε τα πρώτα βήματα αναμένεται να είναι η εκδίωξη των Αιγύπτιων Αδελφών Μουσουλμάνων από την Τουρκία.

Από τη μεριά του, ωστόσο, ο αναλυτής, Σονέρ Καγκαπτάϋ, θεωρεί πως, παρά τα κατασταλτικά μέτρα που λαμβάνει η Άγκυρα σε βάρος των Μέσων Ενημέρωσης των Αδελφών Μουσουλμάνων, η προσέγγιση Αιγύπτου-Τουρκίας βρίσκεται μόλις στις αρχές της.

«Χρειάζονται περισσότερα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης προτού μιλήσουμε για πιθανή εξομάλυνση των σχέσεων», παρατηρεί.

Κατά τον ίδιον, οι προσπάθειες Ερντογάν για προσέγγιση με την Αίγυπτο και το Ισραήλ, έχουν ως στόχο να στριμώξει τον παλαιότερο αντίπαλο της Τουρκίας στην περιοχή, την Ελλάδα».

Η Άγκυρα, σημειώνει, βλέπει την προσέγγιση των αντιπάλων της, Ελλάδας, Ισραήλ, Αιγύπτου, με άξονα το φυσικό αέριο». Και «αυτό αφήνει την Τουρκία με έναν σύμμαχο στην Ανατολική Μεσόγειο: Την κυβέρνηση της Λιβύης στην Τρίπολη».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo