Το ουτοπικό σενάριο, η γέφυρα και η γυάλα...

Newsroom L&O 12-01-2021 19:07
Το ουτοπικό σενάριο, η γέφυρα και η γυάλα...
Τι συμβαίνει, τι έπρεπε να συμβεί και γιατί είναι αναπόφευκτες οι αλυσιδωτές συνέπειες

Κανένα οικονομικό μέτρο δεν μπορεί να εξαλείψει την αβεβαιότητα και να μηδενίσει τις επιπτώσεις της πανδημίας. Ακόμη και αν το κράτος μέσω των έκτακτων μέτρων που εφαρμόζει, κατάφερνε να καλύψει πλήρως τις απώλειες της πραγματικής οικονομίας, ούτε τότε θα είχαμε αφήσει πίσω μας τις επιπτώσεις της πανδημίας.

Γράφει η Δάφνη Γρηγοριάδη*

Για να το καταλάβουμε όμως καλύτερα ας πάρουμε ένα υποθετικό σενάριο. Κάνουμε λόγο για σενάριο διότι δεν υπάρχουν ούτε καθολικά υποδείγματα, ούτε βέβαιες θεωρίες, παρά μόνο αποτελέσματα βάσει σεναρίων.

Στο σενάριό μας το οποίο μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ως “Ουτοπικό”, το κράτος έχει την δυνατότητα να καλύψει σε ποσοστό  100% τις ζημιές τόσο των πολιτών όσο και των επιχειρήσεων που έχουν υποστεί από την πανδημία.  Ούτε στο “Ουτοπικό” σενάριο θα μπορούσαμε να αποτρέψουμε ένα ντόμινο συνεπειών στην οικονομία, καθώς η νομοτέλεια της οικονομικής επιστήμης -η οποία προσδιορίζει και την φύση των μεθόδων δημοσιονομικής & νομισματικής πολιτικής που κάνουμε χρήση- δεν έχει καθοδηγήσει ακόμη το άτομο στην εύρεση συνταγής για την εξάλειψη της αβεβαιότητας. 

Μέσα από την λήψη μέτρων οικονομικής πολιτικής μπορούμε μόνο να περιορίσουμε και να διαχειριστούμε την αβεβαιότητα ή μέρος της. Ακόμη και στο “Oυτοπικό” μας σενάριο, η οργανωμένη κοινωνία θα εξακολουθούσε να φέρεται όπως τώρα, δηλαδή να περιορίζει την οικονομική κινητικότητά της, με αποτέλεσμα να μειώνονται όχι μόνο οι πραγματοποιήσιμες δαπάνες και να αυξάνονται οι τραπεζικές καταθέσεις, αλλά και να μεταφέρονται χρήματα από προθεσμιακούς λογαριασμούς σε όψεως, το οποίο αντανακλά ότι παρά την εύρεση του εμβολίου υπάρχει ακόμη αστάθεια για αυτό οι πολίτες προτιμούν καταθέσεις, όπου ρευστοποιείται ευκολότερα η περιουσία τους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Κύρια πρόκληση πλέον αποτελεί η επίσπευση των εμβολιασμών, κάτι το οποίο δεν είναι εύκολο να γίνει λόγω του χρόνου που απαιτείται για τον εμβολιασμό του συνόλου του πληθυσμού, αλλά και λόγω της δυσπιστίας περί αποτελεσματικότητας του εμβολίου, ακόμη μεγάλου ποσοστού των πολιτών.  

Το 2021 έπρεπε να αποτελεί χρονιά “Γέφυρα” από τα μέτρα προσωρινού σε μόνιμου χαρακτήρα. Αντ’ αυτού είναι (τουλάχιστον μέχρι στιγμής) χρονιά “Γυάλα” μέσα στην οποία πέφτουν κάποιες ελπίδες, γνωστές αλλιώς και ως  ρευστότητα, οι οποίες φέρουν την ονομασία “Ταμείο Ανάκαμψης”.

Έως ότου ανακτήσουμε δυνάμεις μέσα στην “Γυάλα’’ θα έρθουμε αντιμέτωποι και με ένα άλλο πρόβλημα κοινωνικού χαρακτήρα, όμως με οικονομικές προεκτάσεις το οποίο είναι γνωστό ως “Αύξηση Aνισοτήτων”. Ανισότητες από τόπο σε τόπο, από τομέα σε τομέα, από μικρή σε μεγάλη επιχείρηση. Αν το αποτυπώσουμε σε μεγαλύτερη κλίμακα τότε μπορούμε να το δούμε ως τις δυο διαφορετικές πραγματικότητες, αυτή του ράλι των αγορών από αυτή της αναιμικής πραγματικής οικονομίας. 

Σύμφωνα με την αρχή μονιμότητας της ουσίας, “η oυσία διατηρείται μόνιμα σε κάθε μεταβολή των φαινομένων και το ποσόν της μέσα στη φύση ούτε αυξάνεται ούτε μειώνεται.’’ Στο συγκεκριμένο απόσπασμα ο Καντ κάνει έμμεση αναφορά στον  χρόνο. Μέσα στον οποίο κάθε μεταβολή υπάρχει μόνιμα χωρίς να μεταβάλλεται. Ό χρόνος είναι αμετάβλητος για τον Καντ, υπό την έννοια ότι αποτελεί σταθερό όρο στην εξήγηση των μεταβολών. Είναι αυτός χάρη στον οποίο αντιλαμβανόμαστε την διαδοχικότητα των γεγονότων. Αλλά ο ίδιος δεν μπορεί να γίνει αντιληπτός από τις αισθήσεις, πρέπει να ψάξουμε μέσα στα αντικείμενα και στα φαινόμενα, εκείνο το υπόστρωμα το οποίο αντιπροσωπεύει τον χρόνο και όπου κάθε μεταβολή την αντιλαμβανόμαστε από την κατ’ αίσθηση αντίληψη με αναφορά των φαινομένων προς το υπόστρωμα αυτό.

To έτος που πέρασε, ο Covid-19 ήταν ο προσδιοριστικός παράγοντας της μεταβολής. Η πορεία της πανδημίας υπολογίζεται πλέον σε επιβεβαιωμένες περιπτώσεις, ο κορονοϊός  δημιούργησε δικό του τρόπο μέτρησης του χρόνου και έδωσε μεγαλύτερη αξία σε ορισμένες μεταβολές. Για παράδειγμα, κάποιες χώρες είναι πιο μπροστά στην μείωση των κρουσμάτων και στην λήψη μέτρων, γεγονότα που συγκαταλέγονται σε αυτό που προαναφέραμε ως “Αύξηση Aνισοτήτων” και ενώ αυτές αυξάνονται, οι παραποιήσεις της χρονικής ακολουθίας ομοιάζουν αλλόκοτα καθολικές.

Το βέβαιο είναι πως τα επόμενα έτη οι κυβερνήσεις θα δώσουν προτεραιότητα στο να κλείσουν αυτό το χάσμα μιας κρίσης με άκρως ανθρωποκεντρικές διαστάσεις στην διακυβεύεται η πρωταρχική αξία του πλανήτη, η έννοια της ύπαρξης.

*Η Δάφνη Γρηγοριάδη είναι οικονομική αναλύτρια

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Copyright © 2019 LawAndOrder.gr

iblogo