Δικαστήριο Στρασβούργου: Λήψη DNA μόνο από κατηγορουμένους για σοβαρά αδικήματα

15 Ιουλίου 2018 - 10:08

Ήθελαν να πάρουν γενετικό υλικό από Γάλλο αγρότη που απείλησε αστυνομικό με μια ...ομπρέλα!

Η απειλή της τρομοκρατίας που πλανάται πάνω από την Ευρώπη αλλά και η αύξηση της «κλασικής» εγκληματικότητας, φαίνεται πως οδηγούν τις διωκτικές αρχές στη Γηραιά Ήπειρο και σε υπερβολές όσον αφορά στις προσπάθειες που καταβάλλουν τόσο για πρόληψη των κάθε είδους εγκλημάτων όσο και για καταστολή τους.

Ίσως μόνο από αυτή την οπτική γωνία, θα μπορούσε να εξηγηθεί και η περιπέτεια που είχε ένας Γάλλος αγρότης, ο οποίος καταδικάστηκε στη χώρα του για άσκηση βίας κατά αστυνομικών με όπλο μια ...ομπρέλα. Μάλιστα, για την πράξη του αυτή, οι γαλλικές αρχές ήθελαν να λάβουν από εκείνον γενετικό υλικό (DNA), όμως δεν τα κατάφεραν. Ο 54χρονος αγρότης αρνήθηκε να δώσει δείγμα DNA και η γαλλική δικαιοσύνη τον καταδίκασε σε πρόστιμο. Όμως εκείνος προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) που εδρεύει στο Στρασβούργο και δικαιώθηκε! Με απόφαση που εξέδωσε το Δικαστήριο του Στρασβούργου έκανε δεκτή την προσφυγή του βάζοντας «φρένο» στην ανεξέλεγκτη λήψη γενετικού υλικού ακόμη και από πολίτες που κατηγορούνται για ήσσονος σημασίας αδικήματα. Σύμφωνα με την απόφαση, η καταδίκη κατηγορουμένου για μικροαδικήματα, επειδή αρνήθηκε να δώσει DNA στις αρχές, παραβιάζει το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή ενώ η διατήρηση του υλικού αυτού επί 40 χρόνια, στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων (FNAEG) αντίκειται στην αρχή του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και δεν θα πρέπει να έχει θέση σε καμία δημοκρατική κοινωνία. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν - σύμφωνα με το Δικαστήριο του Στρασβούργου - οι περιπτώσεις κατά τις οποίες οι αρχές έχουν να κάνουν με κατηγορούμενους για σοβαρά αδικήματα, όπως τρομοκρατικές πράξεις, δολοφονίες, εμπορία ανθρώπων, κ.ά.

Με το σκεπτικό αυτό, το ΕΔΑΔ υποχρέωσε τη Γαλλία να αποζημιώσει τον 54χρονο με 6.000 ευρώ, επειδή η γαλλική δικαιοσύνη τον είχε καταδικάσει προηγουμένως λόγω της άρνησης του να δώσει στις αρχές γενετικό υλικό.

Με όπλο μια ομπρέλα...

Τι είχε συμβεί: Ο συγκεκριμένος πολίτης είχε συλληφθεί τον Ιανουάριο του 2008, κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης διαμαρτυρίας αγροτών στη Γαλλία, μετά το τέλος της οποίας είχαν ξεσπάσει επεισόδια και ταραχές. Ο 54χρονος (σήμερα) Γάλλος υπήκοος μετά τη σύλληψή του καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης δυο μηνών με αναστολή για άσκηση ή απειλή βίας με μια ομπρέλα! Λίγους μήνες αργότερα μετά την καταδίκη του παραπέμφθηκε σε δίκη, επειδή αρνήθηκε να δώσει δείγμα DNA στις αρχές, με αποτέλεσμα να καταδικαστεί σε πρόστιμο ύψους 500 ευρώ.
Θεωρώντας την καταδίκη του άδικη, ο Γάλλος αγρότης άσκησε αναίρεση κατά της απόφασης με την οποία του επιβλήθηκε το πρόστιμο. Η αναίρεσή του όμως απορρίφθηκε και έτσι αποφάσισε να προσφύγει στο δικαστήριο του Στρασβούργου. Το ΕΔΑΔ εξετάζοντας την υπόθεσή του έκρινε καταρχάς ότι το γενετικό υλικό περιέχει τεράστιο αριθμό μοναδικών προσωπικών δεδομένων και το γεγονός της καταχώρισής τους
στη μεγάλη βάση δεδομένων (FNAEG) αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) για τον σεβασμό στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή. Πάντως, στην απόφασή του το Δικαστήριο του Στρασβούργου αναγνωρίζει την ανάγκη πάταξης της εγκληματικότητας και της διατήρησης βάσεων δεδομένων γενετικού υλικού, οι οποίες συμβάλλουν, όπως σημειώνει, στην καταστολή και την πρόληψη συγκεκριμένων αδικημάτων.

Για 40 χρόνια
Ωστόσο, η διατήρηση του υλικού αυτού μέχρι 40 έτη θα έπρεπε να αφορά μόνο στην περίπτωση προσώπων που έχουν καταδικαστεί για αδικήματα τα οποία θεωρούνται ιδιαιτέρως σοβαρά. Δυστυχώς, όμως, όπως επισημαίνει το Δικαστήριο του Στρασβούργου, η περίοδος διατήρησης του γενετικού υλικού για μια 40ετία αποτελεί πλέον τον κανόνα και όχι το μέγιστο επιτρεπτό όριο. Μάλιστα, το Στρασβούργο επικαλείται απόφαση του Συνταγματικού Συμβουλίου σύμφωνα με την οποία ο προσδιορισμός της διάρκειας της αποθήκευσης τόσο ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, θα έπρεπε να γίνεται ανάλογα με την σοβαρότητα των αδικημάτων. Κάτι, που δεν συμβαίνει όμως στην πράξη με πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα την περίπτωση του 54χρονου Γάλλου, οι πράξεις του οποίου αφορούσαν την «άσκηση βίας» κατά αστυνομικών με μια ομπρέλα και όχι κάποιο σοβαρό αδίκημα. Επιπλέον, το ΕΔΑΔ σημειώνει πως δικαίωμα να υποβάλλουν αίτημα για διαγραφή των προσωπικών τους δεδομένων από τη βάση διατήρησής τους, θα έπρεπε να έχουν και οι καταδικασθέντες και όχι μόνο οι ύποπτοι (που τελικώς δεν καταδικάσθηκαν), όπως ισχύει μέχρι σήμερα.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ